O nas


1. Podczas przebywania i korzystania ze stron Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie znajdującej się pod adresem www.gops.org.pl w komputerze użytkownika zapisywane są pliki cookies czyli tzw. „ciasteczka”. Są to krótkie informacje tekstowe, których zapis jest niezbędny do prawidłowego funkcjonowania strony.

2. Za pomocą plików cookies nie są przetwarzane ani przechowywane dane osobowe. Nie jest możliwa również identyfikacja użytkownika poprzez zawartość plików cookies.

3. Pliki cookies wykorzystywane są w celu:
a. dostosowania zawartości strony internetowej www.gops.org.pl do preferencji Użytkownika; w szczególności pliki te pozwalają rozpoznać urządzenie Użytkownika Serwisu i odpowiednio wyświetlić stronę internetową,
b. tworzenia statystyk, które pomagają zrozumieć, w jaki sposób Użytkownicy Serwisu korzystają ze strony, co umożliwia ulepszanie jego struktury i zawartości;
c. utrzymanie sesji Użytkownika Serwisu (po zalogowaniu), dzięki której Użytkownik nie musi na każdej podstronie Serwisu ponownie wpisywać loginu i hasła;

4. W ramach Serwisu stosowane są dwa zasadnicze rodzaje plików cookies: „sesyjne” oraz „stałe”. Cookies „sesyjne” są plikami tymczasowymi, które przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika do czasu wylogowania, opuszczenia strony internetowej lub wyłączenia oprogramowania (przeglądarki internetowej). „Stałe” pliki cookies przechowywane są w urządzeniu końcowym Użytkownika przez czas określony w parametrach plików cookies lub do czasu ich usunięcia przez Użytkownika.

5. Nasze strony odczytują i przetwarzają wyłącznie pliki cookies skonfigurowane podczas przeglądania stron GOPS Kalinowo. Nie są wykorzystywane pliki założone na innych stronach internetowych.

6. Użytkownik w dowolnym momencie może zmienić ustawienia przeglądarki, by nie akceptowała plików cookies lub informowała o ich przesyłaniu. Należy jednak pamiętać, iż nieakceptowanie plików cookies może spowodować utrudnienia w korzystaniu ze sklepu internetowego. Standardowo oprogramowanie służące do przeglądania stron internetowych domyślnie dopuszcza umieszczanie plików cookies. Ustawienia przeglądarki mogą zostać zmienione w taki sposób, aby blokować automatyczną obsługę plików cookies lub informować o ich każdorazowym przesłaniu na urządzenie użytkownika. Więcej informacji o wyłączeniu automatycznego zapisu plików cookies można odnaleźć w ustawieniach przeglądarki (oprogramowania służącego do przeglądania stron internetowych).

 Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych

Gminy Kalinowo

 na lata 2012 -2020

 

SPIS TREŚCI 

1.Wprowadzenie………………………………………………………………

4

2. Zgodność celów Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminny Kalinowo z celami polskich strategii na różnych poziomach oraz z polskim ustawodawstwem…………………………………………………………

5

 

 

       5

     2.1. Zgodność z krajowymi i lokalnymi strategiami  ……………….………..

5

2.2. Podstawy prawne w zakresie planowania polityki społecznej w Unii Europejskiej

7

2.3. Metodologia tworzenia strategii………………………………………….      7
   
 

 

3. Charakterystyka gminy Kalinowo  ……………………………………….

8

      3.1. Położenie geograficzne gminy Kalinowo …………………………………

8

      3.2. Demografia ………………………………………………………………..

8

      3.3. Środowisko przyrodnicze ………………………………………………….

9

      3.4. Turystyka i wypoczynek…………………………………………….…….

13

      3.5.  Rynek pracy………….………………………………………………………

14

      3.6. Ochrona zdrowia …………………………………………….……………

15

      3.7. Środowisko kulturowe…………………………………………….………

15

      3.8. Edukacja…………………………………………….…………………….

17

      3.9. Organizacje pozarządowe…………………………………………….…..

18

 

 

4.Diagnoza sytuacji społecznej na terenie gminy Kalinowo………….…….

19

 4.1. Pomoc społeczna w gminie Kalinowo……………………………………..

19

 4.2. Bezrobocie…………………………………………….……………………

20

 4.3. Ubóstwo…………………………………………….………………………

24

 4.4. Niepełnosprawność, długotrwała choroba…………………………………

26

 4.5. Uzależnienia…………………………………………….………….……….

29

 4.6. Rodzina dysfunkcyjna…………………………………………….………..

32

    4.7. System opieki nad dzieckiem………………………………………………..

34

4.8. Bezdomność…………………………………………….………………….

36

4.9. Przestępczość…………………………………………….…………………

37

 

 

   5.  Kierunki rozwoju gminy ……………………………………………………….

39

      5.1. Drzewo problemów …………………………………………………………

40

      5.2. Misja………………………..………………………………………………………..

45

      5.3. Wizja ………………………………………………………………………..

45

      5.4. Cele główne i szczegółowe …………………………………………………

     5.5. Organizacja i przebieg zadań………………………………………………..

 

46

49

 

6.  Zarządzanie realizacją strategii………………………………………………

55

      6.1. Koordynacja realizacji strategii ………………………………….………..

55

      6.2. Zasady współpracy z organizacjami pozarządowymi…………………….

57

      6.3. Sposoby i częstotliwość dokonywania oceny stopnia realizacji strategii….

58

      6.4. Aktualizacja strategii………………………………………………………..

58

 

 

7.  Źródła finansowania………………………………………………………………

59

 

 

8.  Zakończenie…..…………………………………………………………………

60

 

 

Lista osób uczestniczących w warsztatach  dotyczących aktualizacji Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych………………….

 

61

 

 

Spis tabel…..………………………………………………………………………….

63

 

 

Spis wykresów…..………………………………………………………………….

64

 

1. Wprowadzenie

Wraz z zaliczeniem Polski w poczet państw Unii Europejskiej, samorządy gminne stanęły przed obowiązkiem przejęcia na siebie wielu zadań na obszarze polityki społecznej. Podstawę prawną stanowi tu art. 17 ust.1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.). Znajdujemy w niej zapis, mówiący, iż: „Do zadań własnych gminy o charakterze obowiązkowym należy: opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka”. Zwiększająca się ilość problemów społecznych, a także ich specyfika, uzależniona od typu społeczeństwa, jak i warunków prawno-ekonomicznych, stawiają jednostkę samorządu terytorialnego, jaką jest gmina przed niezwykle ważnym, jak i trudnym zadaniem.  Zgodnie z art. 16 ustawy o pomocy społecznej strategia, o której mowa powinna zawierać w szczególności:

  1. diagnozę sytuacji społecznej;
  2. prognozę zmian w zakresie objętym strategią;
  3. określenie:
  • celów strategicznych projektowanych zmian;
  • sposobu realizacji strategii oraz jej ram finansowych
  • wskaźników realizacji działań

Od efektywności rozwiązywania problemów społecznych zależy bowiem funkcjonowanie społeczności lokalnej. Pełnię osiąga ona, gdy jest w stanie skutecznie realizować swoje cele oraz zaspokajać potrzeby swych członków na różnych płaszczyznach.

Specyfika problemów społecznych leży w jej złożonej strukturze. Bardzo często wiele trudności przysparza identyfikacja problemu. Powodem tego jest fakt, iż problemy społeczne nie występują w pojedynkę. Zazwyczaj pojawienie się jednego problemu implikuje powstanie innego, np. bezrobocie powoduje ubóstwo, ubóstwo zaś przygotowuje dobry grunt pod rozwój patologii, które, z kolei, przyczyniają się do dysfunkcji rodziny, problemów wychowawczych itp. Zatem, by w jak największym stopniu minimalizować skutki problemów społecznych, należy dobrze zdiagnozować ich źródło, by podjęte działania były efektywne od samego początku.

Również zdefiniowanie problemu społecznego nie jest, wbrew pozorom, sprawą łatwą. W socjologii istnieje wiele szkół podejścia do problemów społecznych. Zgodnie z definicją prof. B. Misztal (2000), problemy społeczne są efektem procesu społecznego, który jest niezgodny z systemem wartości i ocen charakteryzujących dany etap rozwoju społeczeństwa ze względu na swoje natężenie, zakres występowania lub widzialność społeczną, oceniany jako uciążliwy dla całego społeczeństwa albo niektórych jego grup.[1]

 

2. Zgodność celów Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo z celami polskich strategii na różnych poziomach oraz z polskim ustawodawstwem

 

2.1. Zgodność z krajowymi i lokalnymi strategiami

Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo zgodna jest z innymi dokumentami strategicznymi, wśród których wskazać można:

1. Narodowa Strategia Integracji Społecznej to dokument przygotowany przez Zespół Zadaniowy d.s. Reintegracji Społecznej. Cele pracy nad strategią określono jako pomoc w procesie włączania się Polski w realizację drugiego z celów Strategii Lizbońskiej UE stawiającego na modernizację europejskiego modelu socjalnego, inwestowanie w ludzi oraz zwalczanie wykluczenia społecznego. Realizacja konkretnych działań prowadzić ma do następujących efektów:

  • dostosowania edukacji i szkolenia do wymogów życia i pracy w społeczeństwie opartym na wiedzy,
  • rozwijania aktywnej polityki zatrudnienia przyczyniającej się do tworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy,
  • modernizacji systemu ochrony socjalnej, w tym systemów emerytalnych i ochrony zdrowia, m.in. w celu zapewnienia ich finansowej stabilności oraz odpowiedniej koordynacji z celami polityki edukacyjnej i polityki zatrudnienia,
  • wspierania integracji społecznej, aby uniknąć pojawienia się trwale zmarginalizowanej klasy ludzi niezdolnych do funkcjonowania w społeczeństwie opartym na wiedzy.

Cele Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo zgodne są z priorytetami  Narodowej Strategii Integracji Społecznej określonymi jako:

– wzrost uczestnictwa dzieci w wychowaniu przedszkolnym;

– poprawa jakości kształcenia na poziomie gimnazjalnym;

– upowszechnienie kształcenia wyższego i jego lepsze dostosowanie do potrzeb rynku pracy;

– rekompensowanie deficytu rozwoju intelektualnego i sprawnościowego dzieci;

– radykalne ograniczenie ubóstwa skrajnego;

– ograniczenie tendencji do wzrostu różnic dochodowych;

– ograniczenie bezrobocia długookresowego;

– zmniejszenie bezrobocia młodzieży;

– zwiększenie poziomu zatrudnienie wśród niepełnosprawnych;

– zwiększenie liczby uczestników w Aktywnej Polityce Rynku Pracy – ALMP (z ang. Active Labor Market Policy);

– upowszechnienie kształcenia ustawicznego;

– wydłużenie przeciętnego dalszego trwania życia w sprawności;

– powszechne ubezpieczenie zdrowotne;

– kobiety i dzieci objęte programami zdrowia publicznego;

2. Strategia Polityki Społecznej Województwa Warmińsko-Mazurskiego do 2020 roku. Cel główny Strategii Polityki to: „Osoby i rodziny z województwa Warmińsko-Mazurskiego, ich środowiska lokalne i otoczenie instytucjonalne współdziałają ze sobą i są zaangażowane we wzmacnianie integracji oraz aktywizacji społecznej i zawodowej.”

W ramach celu głównego Strategii przyjęto cztery zasadnicze priorytety odpowiadające głównym obszarom problemowym w regionie;

  • Prawidłowo funkcjonująca rodzina
  • Wzmacnianie integracji społecznej
  • Wspieranie aktywności i mobilności zawodowej oraz edukacyjnej osób bezrobotnych
  • Rozwój społeczeństwa obywatelskiego
  1. Strategia Rozwoju Województwa Warmińsko-Mazurskiego, określająca priorytetowe dziedziny, których rozwój wpłynie na poprawę wizerunku województwa warmińsko-mazurskiego, jak i na wzrost standardu życia jego mieszkańców. Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo zgodna jest z celem głównym Strategii Rozwoju Województwa Warmińsko-Mazurskiego, który zapisany jest jako Rozwój Warmii i Mazur na rzecz spójności ekonomicznej, społecznej i przestrzennej w jednoczącej się Europie. Ponadto wpisuje się w priorytet Restrukturyzacja obszarów wiejskich. W zakresie celów strategicznych koresponduje z celami strategicznymi:

-Lepsza infrastruktura społeczna,

-Podniesienie poziomu wykształcenia.

 Ponadto dokument wpisuje się w priorytet zapisany w Strategii Rozwoju Województwa Warmińsko-Mazurskiego zapisany jako: Atrakcyjność zamieszkania i realizuje cel strategiczny Zapewnione bezpieczeństwo socjalne i infrastruktura socjalna sprzyjająca aktywizacji i zapobiegająca marginalizacji społecznej. Efektem realizacji tego celu będzie zwiększenie aktywności społecznej i zawodowej świadczeniobiorców pomocy społecznej, zdolności do uzyskania pracy, a tym samym zmniejszenie wydatków finansowych ze środków publicznych.

4. Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo zgodna jest również z Strategią Rozwoju Pomocy Społecznej w powiecie ełckim do 2015 roku. Wizja strategii określona została w następujący sposób: „Powiat ełcki ze sprawnym systemem opieki społecznej i wysokim poziomem bezpieczeństwa socjalnego, przyjazny mieszkańcom, z niewielkim bezrobociem oraz współpracujący z samorządami i organizacjami pozarządowymi.” W ramach strategii określono również następujące cele, z którymi zgodna jest Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo:

  • Przeciwdziałanie kryzysowi rodziny
  • Przeciwdziałanie marginalizacji grup społecznych
  • Przeciwdziałanie długotrwałemu i strukturalnemu bezrobociu
  • Poprawa bezpieczeństwa socjalnego
  • Współpraca jednostek pomocy społecznej z organizacjami pozarządowymi

5. Ostatnim z dokumentów na szczeblu lokalnym jest Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Kalinowo. Cel 2, który otrzymał brzmienie: Poprawa warunków i jakości życia mieszkańców, w tym struktury zamieszkania koresponduje z celami Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych Gminy Kalinowo.

 

2.2. Podstawy prawne w zakresie planowania polityki społecznej w Unii Europejskiej

1. Strategia Lizbońska, a zwłaszcza jej konkretyzacja określona w Celach Nicejskich, sformułowanych jako:

  •  Zapewnienie dostępu do pracy, zasobów, praw, dóbr i usług dla wszystkich.
  •  Zapobieganie ryzyku wykluczenia.
  •  Pomoc najbardziej narażonym (wspieranie najsłabszych).
  •  Mobilizacja wszystkich aktorów/organizacji ze sfery polityki, gospodarki oraz życia społecznego.

2.3. Metodologia tworzenia strategii

Strategię rozwoju polityki społecznej  gminy Kalinowo opracowano metodą ekspercko- społeczną. Metoda ta zapewnia nam partycypację społeczeństwa w tworzeniu strategii i wydaje się być najlepsza, ponieważ zawiera postulaty i kierunki rozwoju społeczności lokalnej oraz chłodne spojrzenie na rzeczywiste możliwości rozwoju jakie zapewniają eksperci. W tym celu zostały zorganizowane warsztaty, które przeprowadził  moderator. Podczas spotkań dokonano analizy sytuacji społecznej na terenie Gminy Kalinowo określono zasoby gminy, opracowano drzewo problemów, dokonano hierarchizacji problemów , zdefiniowano cele i wizję . W warsztatach udział wzięło blisko 30 osób. Strategia jest zbiorem oczekiwanych przez społeczność lokalną celów, działań i planów, mobilizujących mieszkańców do rozwiązywania kluczowych przedsięwzięć, zmierzających do poprawy ich życia zgłoszonych podczas warsztatów. W trakcie warsztatów zwrócono uwagę, że model partycypacyjny nie rozwiąże problemów społecznych gminy, pozwoli jednak w dłuższej perspektywie na wyzwolenie aktywności wielu grup, zbudowanie procedur decyzyjnych, poprawę komunikacji społecznej a także podwyższenie stopnia identyfikacji ze zbiorowością. A akceptacja wspólnie przyjętych rozwiązań przyczyni się do odpowiedzialności za realizację strategii. Aby trafnie określić cele i zadania do realizacji potrzebna jest współpraca całej społeczności gminy. Strategia to dokument, który stanowi plan długofalowych działań prowadzących do polepszenia warunków społecznych. Jest w końcu zbiorem oczekiwanych przez społeczność lokalną celów, działań i planów, mobilizujących mieszkańców do rozwiązywania kluczowych przedsięwzięć.

3. Charakterystyka Gminy Kalinowo

3.1. Położenie geograficzne Gminy Kalinowo

Gmina Kalinowo leży  we wschodniej części województwa warmińsko – mazurskiego, zajmując południowo – wschodnią część Pojezierza Ełckiego. Należy ona do powiatu ełckiego i sąsiaduje z gminami Wieliczki, Raczki, Augustów, Bargłów Kościelny, Rajgród, Prostki, oraz Ełk i Olecko. Pod względem gospodarczym był to zawsze i jest obszarem wybitnie rolniczym, często określanym jako „peryferyjny” i „zaniedbany”.  

3.2. Demografia

Według danych statystycznych, Gminę Kalinowo na dzień 31.12.2011 r. zamieszkiwało 7310 osób. Stan ludności w latach 2008 – 2011 przedstawia poniższa tabela:

Tabela 1. Stan ludności Gminy Kalinowo w latach 2008 – 2011

Wyszczególnienie

2008

2009

2010

2011

Gmina Kalinowo

7 377

7 325

7 282

7310

Źródło: dane własne Ewidencja Ludności Kalinowo

Jak widać na podstawie analizy powyższego zestawienia, w Gminie Kalinowo utrzymuje się w miarę stała liczba ludności. Odnotowane wahania są stosunkowo niewielkie.

Tabela 2. Stan ludności Gminy Kalinowo w latach 2008-2011 r. z uwzględnieniem płci

Gmina Kalinowo/płeć

Kobiety

Mężczyźni

2008

3 411

3 615

2009

3 587

3 738

2010

3 568

3 714

2011

3 589

3 721

Źródło: Dane własne Ewidencja Ludności Kalinowo

                Z powyższych danych (Tabela 2) wynika, że w Gminie Kalinowo na przestrzeni czterech lat populacja mężczyzn i kobiet waha się w granicach 50%  i utrzymuje się na tym samym poziomie.

 

3.3. Środowisko przyrodnicze[2]

Gmina Kalinowo położona jest w obrębie Pojezierza Ełckiego, będącego częścią dużej jednostki morfologicznej Pojezierza Mazurskiego. Rzeźba terenu obszaru gminy jest typowa dla krajobrazu młodoglacjalnego, powstałego podczas faz zlodowacenia bałtyckiego. Cały obszar gminy stanowi powierzchnię urozmaiconą, lekkofalistą o ogólnym nachyleniu z północy ku południowi.

Najniżej położony teren rozciąga się w południowo-zachodniej części gminy pomiędzy jeziorami Stackim jako odnogą jeziora Rajgrodzkiego a jeziorem Krzywym położonym już na terenie gminy Prostki – na wysokości 118 m n.p.m.

Najwyżej położony punkt 182,7 m n.p.m. leży w północno-wschodniej części gminy, powyżej wsi Wierzbowo, w pobliżu granicy z gminą Wieliczki.

Z form związanych z działalnością lodowca największy procentowo obszar zajmuje wysoczyzna morenowa, głównie we wschodniej części gminy. Jest to powierzchnia lekko falista o deniwelacjach dochodzących do 10 m, wykształcona w formie garbów, pagórków o łagodnych stokach o średnim nachyleniu do 5%.

Między tymi wzniesieniami występują liczne zagłębienia, często podmokłe lub z okresowymi ciekami.

Mniejszy obszar zajmuje równina sandrowa rozciągająca się na południe od jeziora Skomętno i dochodzi aż do jezior: Rajgrodzkiego i Selment Wielki. Jest to forma prawie płaska o słabo urzeźbionej powierzchni. Wzdłuż drogi prowadzącej ze wsi Borzymy przez Pisanicę do Sędek w terenie dość wyraźnie zaznacza się granica pomiędzy równiną sandrową a wysoczyzną morenową. Jako forma erozji polodowcowej występuje rynna polodowcowa długości ok. 60 km przecinająca teren gminy południkowo, prawie w środkowej jej części.

W rynnie tej znajduje się rzeka Przepiórka. Szerokość tej doliny jest największa w jej części południowej, gdzie dochodzi do 200 m. Zwężenie do ok. 50 m występuje w okolicach wsi Borzymy.

Dolina rzeki Przepiórki w swoim przebiegu jest płaska, miejscami silnie podmokła.

Ta naprzemianległość form charakteryzuje się nie tylko zróżnicowanymi warunkami rzeźby lecz i zróżnicowanymi warunkami geologicznymi oraz glebowymi.

            Obszar gminy należy do tektonicznej jednostki wyniesienia mazursko-augustowskiego. Platforma prekambryjska zalega tu na głębokości do 1000 m. Na utworach starszych formacji geologicznych zalegają utwory najmłodsze-czwartorzędowe. Średnia miąższość tych utworów w gminie Kalinowo sięga 150-200m.

Czwartorzęd reprezentowany jest przez utwory: plejstoceński i holoceński. Plejstocen wyraża się utworami morenowymi wykształconymi jako gliny bardziej lub mniej piaszczyste, piaski gliniaste, piaski, żwiry i iły.

Równina sandrowa zbudowana jest głównie z utworów piaszczystych lub słabo gliniastych o dużej przepuszczalności.

Holocen wyrażają utwory najmłodsze o bardzo małym zasięgu powierzchniowym. Holocen występuje w dolinach i zagłębieniach i wykształcony jest jako muły, mułki i mady.

            Na terenie gminy występują dość liczne pokłady żwiru, piasku, szczególnie w okolicach wsi: Skomętno, Długie, Krzyżewo, Borzymy, Grądzkie Ełckie, Koleśniki koło jeziora Przepiórka i Nieciecz oraz gliny w okolicach wsi Kucze i Pisanica, gdzie znajduje się cegielnia.

Ponadto we wsi Romoty odkryte zostały i udokumentowane złoża kredy jeziornej szacowane na 1.121.900 ton, oraz torfu szacowane na 342.100 ton.

Dokumentację geologiczną tych zasobów przygotowało Przedsiębiorstwo Geologiczne POLGEOL z Warszawy na zlecenie Ministerstwa Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa.

            Wody powierzchniowe zajmują w gminie Kalinowo 1264 ha, co stanowi 4,4 % ogólnej powierzchni. Około połowę tej wartości zajmują jeziora, reszta przypada na wody  płynące  (rzeki, cieki) i stojące (stawy).

Głównym ciekiem odwadniającym jest rzeka Przepiórka z odcinkiem źródłowym na północ od wsi Krzyżewo i ujściem do jeziora Przepiórka. Jest to największy ciek na terenie gminy – liczący ok. 40km.

Równolegle do rzeki Przepiórki zachodnią część gminy odwadnia rzeka Kalinka wchodząca do jeziora Skomętno i wypływający z niego ciek pn. rzeka Pietraszka, która z kolei wpływa do rzeki Legi łączącej jeziora Selment Wielki z jeziorem Stackim. Wymienione cieki wodne charakteryzują się małymi wahaniami wodostanu i nie zagrażają wylewami. Występujące na terenie gminy jeziora są różnej wielkości, o mniej lub bardziej rozwiniętej linii brzegowej i różnej głębokości, mają wspólną genezę – polodowcowe pochodzenie. Największe z nich to: jezioro Skomętno o pow. 160ha; Stackie o pow. 138ha; Białe o pow. 120ha; Przepiórka o pow. 124ha, Golubskie o pow. 96ha; Nieciecz o pow. 44ha. Poza nimi występuje cały szereg małych jezior jak: Kuczki, Rudnik, Głębokie, Błotniste, Okrągłe i inne, z których zbiorniki położone między jeziorami Nieciecz a Stackim wydają się być oczkami nieistniejącej rynny jeziornej, o czym świadczą znaczne głębokości np. jeziora Głębokiego do 34,3m a Okrągłego do 9m. Większość jezior pozostaje w II klasie czystości.

            Wody gruntowe stanowią pierwszą warstwę wodonośną, zalegającą na warstwie nieprzepuszczalnej. Wody z tego poziomu są znacznie zanieczyszczone, stąd eliminuje się stopniowo pobór tych wód w gospodarstwach rolnych na cele spożywcze – przez szybkie wodociągowanie wsi i zaopatrywanie w wodę z ujęć z głębszych warstw wodonośnych. Problem zanieczyszczenia wód gruntowych a także powierzchniowych przez duże gospodarstwa rolne (byłe PGR) przestał istnieć z chwilą ich likwidacji i dokonanych przekształceń w strukturze użytkowania ziemi na terenie gminy.

            Ważnym miernikiem zasobów przyrodniczych oraz predyspozycji obszaru jest sposób użytkowania ziemi i wartość bonitacyjna gleb. Grunty orne charakteryzują się na ogół wysoką wartością użytkowo-rolniczą, o czym świadczy udział gleb klasy III – IV wynoszący ponad 80% ogólnej powierzchni gruntów rolnych. Dotyczy to szczególnie północno-wschodniej części gminy, ale także i terenów przylegających do jeziora Selment Wielki. Stąd na przestrzeni minionych lat ukształtowały się zasady wykorzystania ziemi polegające niejednokrotnie na sprzecznym z predyspozycjami turystycznymi ich wykorzystaniem.

            Do chwili obecnej na terenie gminy Kalinowo nie występują prawnie chronione obszary przyrodnicze. Występują tu rzadkie rośliny bagienne oraz gniazda rybołowa i orlika białego. W okolicach na północ od wsi Zocie występuje rosiczka – owadożerna roślina, w związku z czym nie wyklucza się powstania tam rezerwatu przyrody, po udokumentowaniu, który z gatunków rosiczki tu występuje.

            Znaczna część obszaru gminy Kalinowo posiada nieprzeciętne, wysokie walory krajobrazowe i to dość zróżnicowane w formie. W północno-wschodniej części gminy dominuje krajobraz pagórkowaty w naturalny sposób komponujący się z zielenią lasów i śródpolnych zadrzewień. W południowej części natomiast kompozycje krajobrazu tworzą przede wszystkim wody otwarte, szczególnie pięknie rysujące się na tle lasów. Wymienić tu należy południowy brzeg jeziora Skomętno, dolinę z zespołem jezior i oczek jeziornych od jez. Nieciecz zaczynając, a na jez. Stackim kończąc. Przepięknie w krajobrazie rysują się meandry rzeki Legi szczególnie na odcinku od Sypitek do wsi Stacze.

Podkreślenie walorów krajobrazowych gminy stanowią strefy chronionego krajobrazu ustalone Rozporządzeniem Nr 21 Wojewody Warmińsko-Mazurskiego z dnia 14 kwietnia 2003r.

Na terenie gminy występuje szereg tzw. jednostek architektoniczno-krajobrazowych.

Są to sylwety obiektów architektonicznych, często zabytkowych w powiązaniu z elementami środowiska przyrodniczego. Po raz pierwszy w planowaniu przestrzennym, gminy podjęto próbę zwrócenia uwagi na wartości kulturowo-przestrzenne w krajobrazie, co zostało w „Studium” gminy uwidocznione na wyodrębnionych planszach mapowych.

            Powiązania przyrodnicze na terenie gminy mają ścisły związek nie tylko z lokalnym ekosystemem, ale także z ekosystemem regionu, kraju, a nawet Europy. Znaczna część obszaru gminy położona w obszarze położonym na południe od drogi krajowej Ełk – Augustów wraz z zespołem jezior: Selment Wielki i jeziorami rajgrodzkimi, odnogami których są położone na terenie gminy jeziora: Stackie i Przepiórka, stanowi element ekosystemu (ECONET)  jako korytarz ekologiczny o znaczeniu krajowym oraz obszar węzłowy o znaczeniu międzynarodowym.

            W aktualnej sytuacji na terenie gminy Kalinowo ostro rysujących się konfliktów ekologicznych nie ma.

Do przeszłości należą degradujące środowisko przyrodnicze wielkotowarowe fermy hodowlane byłych Państwowych Gospodarstw Rolnych.

Konflikty ekologiczne jako takie niestety istnieją i nie pozostaną bez wpływu na stan środowiska naturalnego, w tym także  na jakość życia mieszkańców gminy. Są to m.in. niedostosowane do wzrastającego natężenia komunikacyjnego drogi kołowe tak pod względem nawierzchni, parametrów jak i układów przestrzennych. Przykładem takiej drogi jest droga krajowa Ełk – Augustów biegnąca przez zabudowane intensywnie wsie ( Kalinowo, Długie).

Potencjalne zagrożenie ekologiczne stanowić mogą lokalne ujęcia wód do celów spożywczych – tam gdzie nie dotarły jeszcze wodociągi komunalne.

Szczególnym zagrożeniem na terenach przyjeziornych jest brak systemowych rozwiązań odprowadzania ścieków i usuwania odpadów stałych.

Do konfliktów ekologicznych należy zaliczyć także niekontrolowany pobór żwiru lub piasku. Nielegalne, dzikie wyrobiska, czynione niekiedy składowiska odpadów.

Na terenie gminy jako problem to zjawisko nie występuje. Dobrze została rozwiązana kwestia gromadzenia odpadów w kontenerach wywożonych na wysypisko w Siedliskach k/Ełku.

Do konfliktów ekologicznych już dziś niespotykanych, ale byłych w latach gospodarki w PGR było niszczenie śródpolnych zadrzewień.

 

3.4. Turystyka i wypoczynek[3]

            Gmina Kalinowo posiada dogodne warunki dla rozwoju funkcji turystycznej oraz agroturystyki. Tereny o szczególnych predyspozycjach dla lokowania różnych form działalności turystycznej rozciągają się wzdłuż południowych i południowo-zachodnich granic gminy, wzdłuż brzegów jezior: Stackiego, Białego, Przepiórka oraz wzdłuż brzegów jeziora Selment Wielki. Dobre warunki charakteryzują też tereny otaczające jeziora Skomętno oraz Nieciecze.

Do zalet wymienionych obszarów zaliczyć można:

            – wybitne walory krajobrazowe

            – czyste środowisko przyrodnicze

            – duże powierzchniowo akweny jezior

            – dostępne, płytkie brzegi jezior

            – liczne lasy, zagajniki, „oczka wodne”

             dotychczasowa mała intensywność ruchu turystycznego

            – stosunkowo słabsze bonitacje gleb

             – dobre połączenia komunikacyjne (drogowe)        

Do wad zaliczyć można:

            – brak bazy noclegowo-gastronomicznej (poniżej 1 miejsca  noclegowego / km²)

            – słabo rozwinięta infrastruktura techniczna

            – istniejące zagrożenia dla czystości środowiska naturalnego

            – konieczność objęcia ochroną terenów o unikalnych walorach     

            przyrodniczych (np. jezioro Nieciecz)

Potencjalne możliwości znaczącego rozwoju turystyki na tych terenach zostały dostrzeżone i zbadane  już w latach 80-tych. Opisane w opracowaniach studialnych i częściowo uwzględnione w poprzednich opracowaniach planistycznych.

Całe otoczenie zespołu jezior rajgrodzkich między innymi jeziora: Stackie, Białe i Przepiórka zaliczone zostały do obszarów turystycznych I rangi a jezioro Selment Wielki wraz z otaczającymi terenami – do obszarów turystycznych II rangi. Jeziora sklasyfikowano w I klasie przydatności rekreacyjnej. Szlak wodny z jeziora Stackiego, rzeką Legą do jeziora Selment Wielki zakwalifikowano do II rangi.

Cały ten rejon znajduje się w zasadzie poza uczęszczanymi drogami penetracji turystycznej. Dominującą formą rekreacyjnego wykorzystywania terenu są powstające zespoły zabudowy letniskowej, m.in. w Romotach i Jędrzejach oraz wykup i zmiana przeznaczenia istniejących budynków na cele letniskowe. Podstawowe formy turystyki występujące na terenie gminy to turystyka pobytowa oraz spływy kajakowe. Turystyka piesza ma znaczenie marginalne, natomiast wzrasta zainteresowanie turystyką rowerową. Potencjalne możliwości rozwoju turystyki i rekreacji posiadają wsie: Laski Wielkie, Łoje, Makosieje, Jędrzejki, Lisewo, Romoty, Skomętno, Skrzypki, Stacze, Sypitki, Golubie, Szczudły i Kulesze i tu wymienić należy:

            – żeglarstwo

            – spływy kajakowe

            – wędkarstwo

            – turystyka piesza

            – turystyka rowerowa

            – agroturystyka

            Obiekty niezwykle skromnej bazy turystycznej mają przeważnie charakter sezonowy. Znane obiekty to:

            – Ośrodek Kolonijny Skrzypki

            – Dom Pomocy Społecznej „Lili” w Golubiach

            – Ośrodek Sportów Wodnych w Staczach

            – pola namiotowe w Staczach , Pisanicy, Jędrzejkach

            – gospodarstwa agroturystyczne:  Łoje, Makosieje, Stacze, Kalinowo.

Gmina Kalinowo ma atrakcyjne tereny turystyczno-rekreacyjne (jeziora i kompleksy leśne).Są tu znakomite warunki do wypoczynku stałego, turystyki pieszej, wodnej i wędkarstwa. Tereny te są jednak słabo zagospodarowane pod względem turystyczno-wypoczynkowym. Istniejąca tu baza noclegowo-gastronomiczna jest bardzo skromna.

3.5. Rynek pracy

Gmina Kalinowo należy do gmin o charakterze typowo rolniczym, a użytki rolne zajmują 67,4% powierzchni Gminy. W 73% wykorzystuje się te tereny jako grunty orne.  Dominują tu głównie indywidualne gospodarstwa o niewyspecjalizowanej, wielokierunkowej produkcji. Większość indywidualnych gospodarstw rolnych, oprócz zasiewów prowadzi też hodowle bydła. Na terenie Gminy Kalinowo funkcjonują również zakłady prywatne zatrudniające od 1-20 osób, są to m.in. Cegielnia MARANT (czynna sezonowo IV-X),Zakład produkcji kostki brukowej JAR-TECH, OLZNAS-CN Sp. z o. o ,Sklepy Spożywczo-przemysłowe (20 punktów handlowych), Piekarnia M. Kamiński, Stacja Paliw, Dom Pomocy Społecznej „LILI” w Golubiach, Auto-gaz, Auto-naprawa, Auto-szrot , Restauracja „Kalinka”, PPHU Komplex S.c Skrocki- Kalinowo, Budownictwo Ogólne Miller- Kalinowo, Prywatne Gospodarstwo Rolne W. Jankowski- Milewo, Uni-Agro Sp. z o.o – Mazurowo, Zakład Usługowy M. Markiewicz-Długie, Gospodarstwo rolne D. Masiewicz – Piętki.

Wsie w Gminie Kalinowo charakteryzują się nadmiarem siły roboczej w rolnictwie i brakiem miejsc pracy dla ludności nierolniczej, co też zmusza mieszkańców do poszukiwania zatrudnienia w sąsiednich gminach i wyjazdów zagranicznych.

Tabela 3. Bezrobotni w Gminie Kalinowo w latach 2008-2011

 

2008

2009

2010

2011

Ogółem

631

670

684

672

Mężczyźni

296

347

358

309

Kobiety

335

323

326

363

 

Źródło: dane Powiatowego Urzędu Pracy w Ełku

              Analizując powyższą tabelę, zauważyć można że na terenie Gminy Kalinowo bezrobocie od 2009 roku utrzymuje się na tym samym poziomie. Bezrobotni w 2010 roku stanowili 9,39% zaś w 2011 roku 9,19% ogółu mieszkańców. Wahania są stosunkowo niewielkie.

Bezrobotni mieszkańcy gminy Kalinowo mają małe szanse na znalezienie zatrudnienia na lokalnych rynkach pracy. Istniejące prywatne zakłady pracy i indywidualne gospodarstwa rolne nie stwarzają dużego zapotrzebowania na siłę roboczą.

 

3.6. Ochrona zdrowia

Na terenie Gminy Kalinowo funkcjonują 2 ośrodki zdrowia Kalinowie i w Pisanicy, gdzie

zatrudnionych jest trzech lekarzy rodzinnych, dwóch stomatologów, jeden ginekolog oraz pielęgniarki środowiskowe i szkolne . Na terenie Gminy funkcjonują też 2 punkty apteczne prowadzone przez Caritas Diecezji Ełckiej.

Od stycznia 2008 roku na terenie gminy Kalinowo działa również zespół ratownictwa medycznego prowadzony przez Mazurskie Centrum Zdrowia Zakład Opieki Zdrowotnej w Ełku – Pro – Medica w Ełku Sp. z o.o.

3.7. Środowisko kulturowe

I. Zabytki:

            Teren Gminy Kalinowo zachwyca nie tylko niespotykanymi walorami przyrodniczymi, ale poszczycić się może również znajdującymi się nań zabytkami. Zaliczyć do nich możemy:

  • Zespół dworski – park w Golubiach – obecnie Dom Pomocy Społecznej
  • Kościół w Kalinowie I poł. XX w.
  • Kościół w Prawdziskach z 1921r.
  • Kościół w Pisanicy z 1894r.

II. Ośrodki życia kulturalnego

Na terenie Gminy Kalinowo działają następujące instytucje kultury:

  • Gminny Ośrodek Kultury w Kalinowie, do którego zadań należy:

1) tworzenie warunków dla rozwoju amatorskiego ruchu artystycznego oraz zainteresowania wiedzą i sztuką,

2) tworzenie warunków dla rozwoju folkloru a także rękodzieła ludowego i artystycznego,

3) rozpoznawanie, rozbudzanie i zaspokajanie potrzeb oraz zainteresowań kulturalnych,

4) ochrona i udostępnienie dóbr kultury,

5) edukacja kulturalna  i wychowanie przez sztukę,

6) organizowanie imprez rozrywkowych w ramach działalności kulturalnej,

7) podejmowanie również innych działań wynikających z potrzeb środowiska,

8) prowadzenie spraw związanych z realizacją zadań z zakresu ochrony dóbr kultury.

  • Wiejski Dom Kultury w Pisanicy
  • Gminna Biblioteka Publiczna, do której zadań należy:
-        gromadzenie, opracowywanie i przechowywanie materiałów bibliotecznych, ze szczególnym uwzględnieniem materiałów dotyczących własnego regionu,
-        udostępnianie zbiorów bibliotecznych w czytelni, wypożyczanie do domu oraz prowadzenie wypożyczeń międzybibliotecznych z uwzględnieniem szczególnych potrzeb dzieci i młodzieży oraz ludzi niepełnosprawnych 

–        prowadzenie działalności informacyjno- bibliograficznej,

–        popularyzacja książki i czytelnictwa ,

–        współdziałanie z bibliotekami innych sieci, instytucjami upowszechniania kultury , organizacjami i towarzystwami w rozwijaniu i zaspokajaniu potrzeb oświatowych i kulturalnych  społeczeństwa,

–        prowadzenie działalności edukacyjnej, instrukcyjno- metodycznej,

–        doskonalenie form i metod pracy bibliotecznej,

–        podejmowanie również innych działań wynikających z potrzeb środowiska lokalnego.

Gminna Biblioteka Publiczna w Kalinowie tworzy sieć biblioteczną w skład której wchodzą:

–        Gminna Biblioteka Publiczna w Kalinowie

–        Filia Biblioteczna w Pisanicy

Księgozbiór w Kalinowie liczy 7017 woluminy ma 146 czytelników, wypożycza rocznie około 3205 pozycji zaś w Filia w Pisanicy posiada w swoim księgozbiorze 6046 woluminy ma 204 czytelników wypożycza rocznie około 1843 pozycji. Ponadto biblioteki te posiadają 8 komputerów do których czytelnicy mają bezpłatny dostęp. Komputery te zostały pozyskane z programu „ikona” i KISS . Stałe formy popularyzacji czytelnictwa to:

–        wycieczki do biblioteki

–        wystawy książek

–        lekcje biblioteczne

–        konkursy

–        głośne czytanie najmłodszym

–        wystawki, gazetki.

–        Program ORANGE dla bibliotek – darmowy internet dla mieszkańców  w Kalinowie i Pisanicy

3.8. Edukacja

Na terenie gminy Kalinowo działają jako samodzielne jednostki  dwa gimnazja (Kalinowo i Pisanica) oraz pięć szkół podstawowych  W roku szkolnym 2011/2012 w szkołach podstawowych łącznie z zerówkami uczyło się na terenie gminy łącznie 594 uczniów, natomiast w gimnazjach 277 uczniów. Łącznie naukę pobierało 871 dzieci.

 

Wykres 1. Liczba uczniów w szkołach w latach 2008-2011

 Źródło: na podstawie danych ZOS w Kalinowie

 

Potrzeby szkół wchodzących w skład Zespołu Obsługi Szkół w Kalinowie są znaczne. Niezbędne jest przeprowadzenie remontów kapitalnych w takich szkołach jak SP Kalinowo, SP Sypitki oraz remonty bieżące w placówkach, a także doposażenie szkół w pomoce naukowe i środki finansowe na koła zainteresowań. Dodatkowo, z roku na roku pedagodzy w/w placówek oświatowych obserwują wzrost agresji wśród dzieci i młodzieży, występujące patologie oraz borykają się coraz częściej z problemami wychowawczymi uczniów. Zauważa się także coraz więcej dzieci, które wymagają ze względu na trudną sytuację materialną w rodzinach, dożywiania w szkołach.

3.9. Organizacje pozarządowe

Stowarzyszenie „Kalina” w Kalinowie

19-314 Kalinowo, ul. Szkolna 2

Zakres działań:

  • rozwój obszarów wiejskich gminy Kalinowo
  • popularyzacja dziedzictwa kulturowego
  • propagowanie zdrowego stylu życia
  • rozwijanie umiejętności interpersonalnych służących lepszemu funkcjonowaniu w rodzinie i w szkole
  • prowadzenie szkoleń dla dzieci, młodzieży i rodziców
  • prowadzenie międzynarodowych projektów młodzieżowych

 

Ochotnicza Straż Pożarna w Kalinowie

19-314 Kalinowo, ul. M. Konopnickiej

Zakres działań:

  • udział w akcjach ratowniczych
  • upowszechnianie kultury fizycznej i sportu
  • prowadzenie działalności kulturalnej i oświatowej
  • wspomaganie rozwoju społeczności lokalnej
  • prowadzenie centrum edukacyjno-oświatowego
  • organizacja festynów strażackich

 

Stowarzyszenie wspierania inicjatyw wiejskich „Wokół Sypitek”

19-314 Kalinowo, Sypitki 3

Zakres działań:

  • działania na rzecz rozwoju obszarów wiejskich
  • wspieranie inicjatyw społecznych, kulturalnych, edukacyjnych, sportowych i gospodarczych mieszkańców naszych wsi
  • zwalczenie i przeciwdziałanie patologiom społecznym
  • rozwój talentów społeczności lokalnej
  • organizacja festynów, imprez kulturalnych 

Stowarzyszenie Bilarda Amerykańskiego

19-314 Kalinowo, ul. Mazurska 8

Ludowy Klub Sportowy „Junior” w Kalinowie

19-314 Kalinowo, ul. Kajki 1

Ludowy Klub Sportowy ABC „Żak” w Pisanicy

19-314 Kalinowo, Pisanica 65

4. Diagnoza sytuacji społecznej na terenie Gminy Kalinowo

Świat wokół nas zmienia się w zawrotnym tempie. Niejednokrotnie sami zaskoczeni jesteśmy tym, jak sytuacja w dniu obecnym inna jest od tego, z czym mieliśmy do czynienia wczoraj. Czasami zdajemy sobie sprawę, jak niewielki kroczek potrzebny jest ku temu, by radykalnie zmienić swoje życie na lepsze, ale jeszcze prościej – na gorsze. Wiele z problemów społecznych, z którymi borykają się ludzie jest wynikiem takich właśnie zmian – zmian nagłych, zaskakujących, do których nie byli oni przygotowani. Innym powodem jest wrodzona bezradność, dziedziczenie niemożności radzenia sobie w życiu, wyuczona bierność w dążeniu do poprawy swego bytu. Innym jeszcze – nieszczęśliwy wypadek, splot niesprzyjających okoliczności.

            Bez względu na to, jakie źródło mają przedstawione poniżej problemy społeczne, z którymi borykają się mieszkańcy Gminy Kalinowo, faktem jest, iż trzeba dołożyć wszelkich możliwych starań, by sytuacje te przezwyciężyć oraz pomóc dotkniętym tymi problemami ludziom w rozpoczęciu życia godnego, ludzkiego.

4.1. Pomoc społeczna w Gminie Kalinowo 

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie jest jednostką organizacyjną Gminy Kalinowo utworzoną na mocy uchwały nr XII/47/90 Gminnej Rady Narodowej z dnia 28 lutego 1990 r. w sprawie powołania Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej. Swoją siedzibę ma na piętrze w wynajmowanym budynku Banku Spółdzielczego, zajmuje 105m² powierzchni. W ośrodku zatrudnionych jest 9 pracowników (dane 2011 r.)tj:

–      dwóch pracowników socjalnych

–      dwóch specjalistów pracy socjalnej

–      główny księgowy

–      inspektor d/s płac i świadczeń rodzinnych

–      inspektor d/s funduszu alimentacyjnego

–      młodszy opiekun w ośrodku pomocy społecznej

–      kierownik

4.2. Bezrobocie

W wyniku przekształceń własnościowych w Polsce po 1989 roku zmienił się system ekonomiczny. Ukształtował się podział na sektor publiczny i prywatny. Sektor prywatny stał się na obszarze całego kraju dominującym we wszystkich dziedzinach życia gospodarczego. Większość zakładów przemysłowych, państwowych lub spółdzielczych wykazała spadek produkcji, zmniejszenie zatrudnienia i rosnące zadłużenie.

Na skutek pogłębiających się trudności na rynku pracy, zjawiskiem powszechnym na wsi i w małych miastach jest utrzymywanie gospodarstw domowych z emerytur i rent. To właśnie one stają się jednym z niewielu stałych i pewnych dochodów rodzin. W biednych środowiskach na wsi i w małych miejscowościach również praca zarobkowa dzieci staje się elementem strategii zapewnienia możliwości minimum egzystencji.

W wyniku przemian strukturalnych na przełomie lat dziewięćdziesiątych zjawisko bezrobocia dotknęło mieszkańców wsi w wyniku:

  • likwidacji pgr-ów zatrudniających około 700 tys. osób,
  • redukcji w przedsiębiorstwach państwowych obejmujących w pierwszym rzędzie ludność dwuzawodową, tzw. chłopo-robotników,
  • likwidacji wielu nierentownych państwowych i spółdzielczych zakładów pracy na wsi, zajmujących się obsługą rolnictwa (np. spółdzielni kółek rolniczych, Samopomoc Chłopska).

Pogłębia się również zróżnicowanie przestrzenne bezrobocia na wsi. W szczególnie trudnej sytuacji znajduje się młodzież i kobiety. Cechą charakterystyczną bezrobocia na wsi jest:

– koncentracja bezrobocia jawnego wśród ludności niechłopskiej,

– koncentracja bezrobocia ukrytego wśród ludności chłopskiej.

Na wsi polskiej mamy więc do czynienia z nadmiarem siły roboczej w rolnictwie i brakiem miejsc pracy dla ludności nierolniczej. Bezrobotni mieszkańcy wsi mają małe szanse na znalezienie zatrudnienia na lokalnych rynkach pracy. Funkcje nierentownych państwowych i spółdzielczych zakładów pracy przejęły zakłady prywatne. Jednakże nie odtworzyły one wszystkich miejsc pracy, a indywidualne gospodarstwa rolne nie stwarzają dużego zapotrzebowania na siłę roboczą. 

Należy podkreślić, iż niski poziom wykształcenia stanowi główną barierę w uzyskaniu konkurencyjnej pozycji na rynku pracy przez bezrobotnych mieszkańców wsi. Bardzo rozpowszechnione wśród ludności wiejskiej wykształcenie zasadnicze zawodowe wobec jego niedostosowania do potrzeb rynku pracy, stawia bezrobotnych w szczególnie trudnej sytuacji.

Bezrobocie odcisnęło swe piętno również w województwie warmińsko- mazurskim, w tym w Gminie Kalinowo.

Gmina Kalinowo należy do gmin typowo rolniczych. W związku z pogarszaniem się opłacalności produkcji rolnej w ostatnich latach, poziom życia mieszkańców gminy Kalinowo ulegał obniżeniu. Obserwowane trudności na rynku pracy w sąsiednich aglomeracjach tj. Ełku i Augustowie powodowały znaczny wzrost bezrobocia. Według ewidencji Powiatowego Urzędu Pracy na koniec listopada 2011r zarejestrowanych było 621 osób z terenu gminy Kalinowo. Stopa bezrobocia dla powiatu ełckiego wynosiła na koniec listopada 2011 roku – 24%. W latach 2009-2011 obserwuje się, ze poziom bezrobocia utrzymuje się na tym samym poziomie, różnice są poniżej 1%.

Strukturę bezrobocia w Gminie Kalinowo w latach 2008-2011 prezentują poniższe tabele.

Tabela 4.  Zarejestrowani bezrobotni w Gminie Kalinowo w latach 2008-2011

Wyszczególnienie

Rok

Stopa bezrobocia w

Polsce

%

Stopa bezrobocia w

Województwie

Warmińsko-Mazurskim %

 

Stopa bezrobocia w powiecie ełckim

%

Liczba bezrobotnych

kobiety

           

ogółem

% w stosunku do liczby bezrobotnych

Gmina Kalinowo

2008

9,5

16,8

20,0

631

335

53,09

 

2009

11,9

20,2

23,6

670

323

48,21

 

2010

12,3

20,0

24,5

684

326

47,66

 

2011

12,5

20,1

24,0

672

363

54,02

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych PUP Ełk

Dane z tabeli wskazują, że sukcesywnie z roku na rok zwiększa się stopa bezrobocia zarówno w kraju, województwie i gminie. Warto wskazać, iż stopa bezrobocia wynosząca ponad 20% to wskaźnik wysoki, korelujący jednak ze wskaźnikiem wojewódzkim, wynoszącym w  2011 roku 24% i wojewódzkim – 20,1%. Jednakże średnia krajowa stopa bezrobocia na koniec 2011 roku wynosiła 12,5%. Tak wysoka stopa bezrobocia na terenie Gminy Kalinowo wynika z jej specyfiki ekonomiczno-gospodarczej.

Bezrobocie wywołuje negatywne skutki w sferze ekonomicznej i psychospołecznej, które nasilają się w miarę wydłużenia się okresu pozostawania bez pracy. W przypadku trwale bezrobotnych osób prowadzi m.in. do:

  • pogorszenia standardu i jakości życia, poprzez trudności finansowe, które prowadzą także do pozbawienia bezrobotnego możliwości nabywania dóbr, będących symbolami statusu, a to z kolei prowadzi do obniżenia samooceny;
  • narastania problemu związanego z zagospodarowaniem czasu wolnego;
  • pojawienia się poczucia krzywdy, frustracji;
  • izolacji społecznej;
  • narastania stresu i utraty stabilizacji prowadzącą do niemożności podejmowania racjonalnych decyzji;
  • utraty kwalifikacji zawodowych;
  • pogorszenia stanu zdrowia osób bezrobotnych;
  • rozszerzenia sfery ubóstwa;
  • obniżenia poczucia własnej wartości, utraty autorytetu w rodzinie;
  • dyskomfortu psychicznego i poczucia bezsilności, apatii, zniechęcenia;
  • wzrostu konfliktów społecznych oraz zjawisk niepożądanych (zachowań patologicznych) takich jak: alkoholizm, narkomania, przestępczość, samobójstwa;
  • ograniczenia lub zaniechania uczestnictwa w życiu politycznym i kulturalnym.

Długotrwałe bezrobocie powoduje szybką degradację ekonomiczną osoby i rodziny. Zdarza się, że objęta tym zjawiskiem jest nawet cała rodzina, w której z upływem czasu pojawia się bierność i zjawisko patologii, głównie nadużywanie alkoholu. Z biegiem czasu rodzina taka traci zdolność przystosowywania się do zmieniających się zasad funkcjonowania na rynku.

            Piętno bezrobocia wpływa nie tylko na bezrobotnych dorosłych, ale także na ich dzieci, które odczuwając własną sytuację materialną jako gorszą, stopniowo zaczynają izolować się. Jest to dotkliwym ograniczeniem naturalnych potrzeb związanych z rozwojem intelektualnym i społecznym dziecka. Zawęża się krąg wspólnych zainteresowań rówieśniczych, dzieci przestają być zapraszane do wspólnej nauki i zabawy. Zdarza się także, że jednocześnie z odrzuceniem przez rówieśników, z powodu trudnej sytuacji materialnej rodziny, dzieci popadają w sytuacje konfliktowe w szkole z wychowawcami i nauczycielami. Odbija się to wszystko bardzo silnie na postawach dzieci i młodzieży, na ich zachowaniu oraz wartościowaniu zjawisk i osób. Skutkiem bezrobocia w rodzinie jest także osłabienie autorytetu rodziców. W opinii dzieci, zwłaszcza nastolatków, taka sytuacja jest przejawem braku zaradności, nieumiejętności dostosowania się do nowej rzeczywistości społeczno – ekonomicznej czy życiowego nieudacznictwa. Powoduje to zachwianie systemu wartości młodego pokolenia i obniżenie w hierarchii takich wartości jak wykształcenie, uczciwa praca, solidarność.

Rodziny, w których żyją osoby bezrobotne, szczególnie długotrwale pozostające bez prawa do zasiłku, z konieczności stają się klientami pomocy społecznej. Równowaga lokalnego rynku pracy to jeden z najważniejszych celów polityki rozwoju społeczno-gospodarczej każdego miasta, tak w wymiarze czasu bieżącego jak i wymiarze wielu lat, bliższej i dalszej przyszłości.

Mimo, iż wspomniano wcześniej, iż zmniejsza się stopa bezrobocia na terenie Gminy Kalinowo, nie oznacza to, iż jest to problem, który nie potrzebuje już ingerencji w celu jego niwelacji. Ciągle średnio około  20 % populacji gminy w wieku produkcyjnym pozostaje bez pracy, a tym samym bez środków do godnego, ludzkiego życia. Tak więc trzeba dołożyć wszelkich starań, by problem ten wciąż minimalizować do tego stopnia, by zatrudnienie mogły znaleźć wszystkie osoby, które rzeczywiście pracy szukają.

Tabela 5. Pomoc udzielona przez GOPS w Kalinowie z tytułu bezrobocia w latach 2008-2011

  Liczba rodzin Liczba osób w rodzinach
2008

323

1334

2009

315

1250

2010

334

1258

2011

321

1182

Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdań MPiPS z lat 2008 – 2011 GOPS w Kalinowie

Bezrobocie stanowi główny powód przyznawania przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie pomocy społeczności lokalnej co potwierdza analiza sprawozdań MPiPS z lat 2008-2011. Tabele obrazują rozmiar pomocy z zakresu bezrobocia przyznany przez Ośrodek w latach 2008 – 2011.

 

Tabela 6. Udzielone przez GOPS w Kalinowie świadczenia z powodu bezrobocia

 

Liczba osób, którym przyznano decyzją świadczenie

Liczba świadczeń

Kwota świadczeń w zł

Liczba rodzin

Liczba osób w rodzinach

2008

188

899

326968

188

698

2009

213

1003

376101

197

756

2010

209

1120

396950

203

729

2011

204

1120

366317

197

683

Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdań MPiPS z lat 2008 – 2011GOPS w Kalinowie

 

Analiza przedstawionych w Tabeli 6 , czterech lat działania GOPS z tytułu bezrobocia społeczności lokalnej wyraźnie wskazuje na ogromną potrzebę pomocy w tym zakresie. W roku 2011 w porównaniu z 2010 widoczny jest spadek wypłaconych kwot świadczeń, jednak liczba świadczeń zostaje na tym samym poziomie.

4.3. Ubóstwo

Ubóstwo jest złożonym zjawiskiem społecznym, przybierającym różne formy. Może  przejawiać się ono brakiem zasobów finansowych, materialnych, głodem, brakiem godnego miejsca zamieszkania. Złożony charakter zjawiska ubóstwa wiąże się również z tym, iż zazwyczaj dysfunkcji tej towarzyszą inne problemy, tj. bezrobocie, niepełnosprawność, czy uzależnienia. Ubóstwo można postrzegać w kategoriach ilościowych (wspomniane niskie dochody), jak i jakościowych (słabsze wykształcenie, gorsze warunki mieszkaniowe).

Ubóstwo na wsi jest zjawiskiem bardzo zróżnicowanym – z jednej strony związanym z wysokim wskaźnikiem bezrobocia, spowodowanym likwidacją PGR-ów, a z drugiej – z brakiem reform sektora rolnictwa prywatnego i nieopłacalnością produkcji rolnej.

            Blisko 40% gospodarstw domowych na wsi i w małych miejscowościach stosuje znaczące ograniczenia zakupów żywności, ubrań i podręczników szkolnych (GUS, 2003) . Z analiz przygotowanych do założeń Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004-2006 wynika, że znaczna liczba uczniów na wsi i w małych miejscowościach wychowuje się w gospodarstwach domowych o obniżonym standardzie lokalowym. Bardzo często wspólne zamieszkiwanie rodzin wiąże się z przeludnieniem zajmowanych lokali. Przeciętny stopień wyposażenia mieszkań wiejskich w infrastrukturę kanalizacyjną wynosi zaledwie 4,5 %. Dysproporcja między rozwojem infrastruktury kanalizacyjnej i wodociągowej jest ogromna i nie zmniejsza się (por. Strategia rozwoju obszarów wiejskich, 2004).

Kwalifikując klientów Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej do grupy ludzi ubogich, za główne kryterium przyjmuje się wysokość dochodów danego gospodarstwa domowego. Ubóstwo jest więc zatem określane nie na zasadzie funkcjonowania w warunkach charakterystycznych dla ubóstwa, lecz z odpowiednio niskimi źródłami finansowymi. Należy jednak pamiętać, iż ubóstwo jest następstwem długotrwałego pozostawania bez odpowiedniej ilości środków finansowych, zapewniających godny byt, pozwalający zaspokoić wszystkie elementarne potrzeby ludzkie.

Na poniższym wykresie przedstawiono strukturę ubóstwa na terenie Gminy Kalinowo na przestrzeni ostatnich czterech lat. W roku 2009 zaobserwować można niewielki spadek świadczeniobiorców. Zjawisko to jednak nie wynika ze zmniejszenia się skali ubóstwa, lecz ze zmian formalno – prawnych na gruncie udzielania świadczeń z tego tytułu.  Przyjmując stan ludności Gminy Kalinowo w ilości 7 310 mieszkańców na koniec 2011 roku, pomoc społeczną z tytułu ubóstwa przyznano 5,91% populacji Gminy.          

Wykres 2.  Liczba osób, dla których jedną z przyczyn przyznania pomocy było ubóstwo  

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie

Ośrodki Pomocy Społecznej w Kalinowie realizuje, w ramach walki z ubóstwem, działania służące objęciu dzieci i młodzieży w okresie nauki w szkole dożywianiem. Obserwacje pracowników wskazują, że ten posiłek dofinansowywany przez Ośrodek jest często jedynym pełnowartościowym, głównym pożywieniem niektórych dzieci oraz pozwala na sprawne funkcjonowanie organizmu, zwłaszcza w wytężonym okresie nauki. Dodatkowo, pomoc taka odciąża niejednokrotnie rodziny borykające się z trudną sytuacją finansową.

Sprawozdania opracowywane przez GOPS w Kalinowie informują, iż z roku na rok zmniejsza się liczba uczniów objętych dożywianiem w szkole. Analizując lata 2008-2011, można stwierdzić, że w ostatnich 4 latach, nastąpił spadek liczby dzieci objętych dożywianiem co wynika ze spadku liczby dzieci realizujących obowiązek szkolny.

Wykres 3. Liczba uczniów objętych dożywianiem w Gminie Kalinowo w latach 2008-2011

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie

Biorąc pod uwagę całkowitą liczbę uczniów, można stwierdzić, iż w latach 2008-2011 objętych dożywianiem było:

2008 r. – ponad 68 %,

2009 r. – ponad 65 %,

2010 r. – ponad 65 %,

2011 r. – ponad 62 % ogółu uczących się dzieci.

Posiłki podawane są w formie pełnego obiadu lub mleka, bułki/kanapki. Tylko w 2008 roku wydano 91 995 posiłków,  w 2009 roku 86 318 posiłków, a w roku 2010 wydano 79 522 posiłków. → Tabela 7.

Tabela 7. Zadania własne – posiłek dla dzieci i młodzieży w okresie nauki w szkole

Lata

Liczba osób, którym przyznano decyzją świadczenia

Liczba świadczeń

Kwota świadczeń

Liczba rodzin

Liczba osób w rodzinach

2008

657

91995

204675

307

1528

2009

606

86318

210149

270

1358

2010

576

79522

205591

259

1294

2011

542

77197

211802

253

1231

Źródła: na podstawie danych GOPS w Kalinowie

4.4. Niepełnosprawność, długotrwała choroba

Ujmowany w skali globalnej problem niepełnosprawności traktowany jest najczęściej jako nie tylko problem zdrowotny, ale także problem społeczny. Niepełnosprawność staje się udziałem coraz większej rzeszy ludzi, zwłaszcza w związku z postępem nauki ratującej życie w przypadkach: ciężkich uszkodzeń organizmu, wad wrodzonych i wcześnie nabytych. Zauważalny wzrost liczby osób niepełnosprawnych wyznacza coraz większą rangę temu zjawisku wśród innych problemów społecznych i stawia przed polityką społeczną szereg zadań służących m.in. rozwijaniu służb społecznych, stworzenie odpowiednich zabezpieczeń, podjęcie działań osłonowych.

            Pojęcie niepełnosprawność pojawia się często zarówno w języku potocznym określane jako inwalidztwo, kalectwo, ułomność, upośledzenie, jak również w dokumentach polityki społecznej, aktach prawnych czy opracowaniach naukowych.

Opracowana w 1996 roku definicja „osoby niepełnosprawnej” określiła definicję osoby niepełnosprawnej jako:

osoby, której stan fizyczny lub/i psychiczny trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza lub uniemożliwia wypełnienie zadań życiowych i ról społecznych zgodnie z przyjętymi normami prawnymi i społecznymi.

Karta Praw Człowieka definiuje osoby niepełnosprawne jako:

osoby, których sprawność fizyczna, psychiczna lub umysłowa trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza bądź uniemożliwia życie codzienne, naukę, pracę oraz pełnienie ról społecznych, zgodnie z normami prawnymi i zwyczajowymi.

Ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 roku o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, za niepełnosprawne uważa:

te osoby, których stan fizyczny, psychiczny lub umysłowe trwale lub okresowo utrudnia, ogranicza bądź uniemożliwia wypełnianie ról społecznych, a w szczególności zdolności do wykonywania pracy zawodowej,

jeżeli uzyskały orzeczenie:

  1. zakwalifikowaniu przez organy orzekające do jednego z trzech stopni niepełnosprawności określonych w art. 3 ustawy,
  2. całkowitej lub częściowej niezdolności do pracy, na podstawie odrębnych przepisów lub
  3. rodzaju niepełnosprawności osoby, która nie skończyła 16 roku życia, na podstawie odrębnych przepisów[4].

Polityka Wspólnoty Europejskiej również ukierunkowana jest na rzecz działań w zakresie osób niepełnosprawnych. Pierwszym dokumentem przedstawiającym ogólną strategię w tej kwestii był komunikat Komisji Europejskiej z 1996 roku w sprawie równych szans osób z niepełnosprawnością „Nowa strategia Wspólnoty Europejskiej w odniesieniu do osób niepełnosprawnych”. W 1997 roku podpisano Traktat Amsterdamski, w którym Unia odniosła się bezpośrednio do kwestii niepełnosprawności. Strategia Unii Europejskiej wobec niepełnosprawności to m.in.:

¨      Wyrównywanie regionalnych nierówności i w sytuacji niepełnosprawnych obywateli Wspólnoty w poszczególnych krajach członkowskich;

¨      Upowszechnianie problematyki niepełnosprawności we wszystkich inicjatywach podejmowanych przez Komisję Europejską;

¨      Wzmacnianie współpracy między krajami członkowskimi, zbieranie i wymiana informacji, danych statystycznych i przykładów dobrej praktyki;

¨      Uwrażliwianie społeczeństwa oraz władz na prawa i potrzeby osób z niepełnosprawnością;

¨      Ścisła współpraca Komisji Europejskiej z organizacjami pozarządowymi działającymi na rzecz osób niepełnosprawnych.

Wyróżnia się następujące rodzaje niepełnosprawności:

–        niewidomi,

–        słabo widzący,

–        niesłyszący,

–        słabo słyszący,

–        upośledzenie intelektualne,

–        upośledzenie lekkie,

–        upośledzenie umiarkowane,

–        upośledzenie znaczne,

–        z autyzmem,

–        niepełnosprawni ruchowo,

–        z niepełnosprawnością sprzężoną,

–        inni.

Niepełnosprawności, oprócz uszkodzenia ciała czy choroby, towarzyszą często liczne, związane z samodzielnym, codziennym funkcjonowaniem przeszkody – bariery architektoniczne, psychiczne, komunikacyjne, materialne, prawne, społeczne (mentalne). Już sam fakt bycia osobą niepełnosprawną sprawia, że dostęp do wszelkich dziedzin życia społecznego jest utrudniony.

Osoba niepełnosprawna, której towarzyszy brak tolerancji dla odmienności w swoich społecznościach, ograniczony dostęp do wszystkich społecznych zasobów, dyskryminacja w wielu dziedzinach życia społecznego, musi pokonać funkcjonujące w społeczeństwie bariery świadomościowe takie jak bierność, niezrozumienie, niechęć i niewiedzę. Podobne problemy dotyczą osób długotrwale chorych, które w okresie choroby mają ograniczone możliwości wypełniania swych ról społecznych. Przyczyną tego jest często izolacja osób niepełnosprawnych od świata, zamknięcie się ich w „czterech ścianach” domu, a nawet podziale ludzi – na zdrowych i niepełnosprawnych.

Istotne, podczas rozwiązywania problemów osób niepełnosprawnych, jest przestrzeganie i postępowanie zgodnie z prawem wynikającym z Konstytucji RP, Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, Konwencji Praw Dziecka, Standardowych Zasad Wyrównywania Szans Osób Niepełnosprawnych, Karty Osób Niepełnosprawnych, aktów prawa międzynarodowego i wewnętrznego.

Przeprowadzony w Polsce w 2002 roku Narodowy Spis Powszechny zarejestrował 5.456.700 niepełnosprawnych, co stanowi 14,3 % całego społeczeństwa. Spis ten wykazał, że co siódmy Polak jest osobą niepełnosprawną, a w ciągu 14 lat odsetek ludzi niepełnosprawnych wzrósł o 4,4 %.

Według danych z Narodowego Spisu Powszechnego z 2002 r. liczba niepełnosprawnych w Gminie Kalinowo wynosiła 727 osób, czyli 11,63 % ogółu ludności gminy.

Tylko w ostatnim analizowanym roku (2011) z tytułu pomocy niepełnosprawnym i chorym zamieszkującym Kalinowo, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej wydatkował  15 013 zł, udzielając 57 świadczeń. Obserwuje się, zwłaszcza w przypadku pomocy Ośrodka mieszkańcom długotrwale chorym  spadek liczby rodzin, które skorzystały z pomocy w tym zakresie (Tabela 8). Zapotrzebowanie społeczeństwa na pomoc osobom długotrwale chorującym jest jeszcze większa. Prognozy przewidują dalszy wzrost liczby ludności niepełnosprawnej  i długotrwale chorej na skutek starzenia się społeczeństwa oraz w związku z postępem nauki ratującej życie w ciężkich i skomplikowanych przypadkach.

Tabela 8. Pomoc przyznana przez GOPS w Kalinowie z latach 2008-2011 tytułu niepełnosprawności i długotrwałej choroby

 

Lata

Liczba rodzin

Liczba osób w rodzinach

niepełnosprawność

2008

30

91

 

2009

29

91

 

2010

25

71

 

2011

18

54

długotrwała choroba

2008

160

668

 

2009

142

598

 

2010

130

511

 

2011

113

427

Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdań MPiPS z lat 2008-2011 GOPS w Kalinowie

Pomocy osobom niepełnosprawnym z terenu Kalinowa, udzielają także, w ramach podstawową opieki zdrowotnej, lekarze w Niepublicznym Zakładzie Opieki Zdrowotnej „MEDYK” w Kalinowie. W swoich działaniach realizuje:

–          leczenie ogólne i specjalistyczne,

–          udziela informacji o placówkach wsparcia i rehabilitacyjnych,

–          kieruje na leczenie szpitalne i w ośrodkach rehabilitacyjnych.

Chorzy wymagający leczenia specjalistycznego lub szpitalnego kierowani są do Ełku, gdzie znajdują się dwa nowoczesne szpitale, pogotowie ratunkowe i wiele placówek ambulatoryjnych.

4.5. Uzależnienia

Uzależnienia stanowią poważny problem społeczny XXI wieku – prowadzą do zaburzenia normalnych, prawidłowych czynności człowieka, wywołują dysfunkcjonizm w jego życiu codziennym, człowiek nie jest w stanie pełnić swoich ról w życiu społecznym. 

            Zjawisko uzależnienia jest zazwyczaj powiązane z innymi dysfunkcjami, jakie dotyczą danej jednostki, np. z bezrobociem, czy z przestępczością. Nie tylko degraduje fizycznie, psychicznie, czy społecznie człowieka, ale także oddziałuje negatywnie na funkcjonowanie jego całej rodziny. Utarte wśród uzależnionych przeświadczenie, że jest ono odpowiedzią na trudną sytuację życiową, ucieczką od złego, jeszcze bardziej przygnębia i komplikuje życie, bowiem przynosi jeszcze bardziej negatywne i wyniszczające skutki.

Obserwowany wśród uzależnionych wzrost przestępczości dodatkowo napawa pesymizmem. Powody włączenia się osoby uzależnionej w środowiska przestępcze mogą być różne: zamroczenie środkami uzależniającymi, przez co jednostka zatraca podział na dobro i zło oraz umiejętność racjonalnych wyborów; innym powodem może być potrzeba zdobycia środków uzależniających.

            Niezwykle niepokojącym zjawiskiem jest także wzrost uzależnień wśród dzieci i młodzieży.

Na terenie Gminy Kalinowo pomocy uzależnionym udziela Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie.

Dnia 28 lutego 2012 roku, Uchwałą Nr XII/83/12 Rada Gminy Kalinowo przyjęła Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Gminy Kalinowo na 2012 rok, oraz dnia 28 kwietnia 2009 roku, Uchwałą Nr XXX/178/09 Rady Gminy Kalinowo przyjęto Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii Gminy Kalinowo na lata 2009-2012.

Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych Gminy Kalinowo jest zadaniem własnym Gminy Kalinowo. Zawiera zadania określone w ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi i określa sposoby realizacji tych zadań w zakresie profilaktyki rozwiązywania problemów alkoholowych na terenie Gminy Kalinowo w 2012 roku. Program określa działania w oparciu o realizację profilaktyki I, II i III stopnia. W ramach pomocy osobom uzależnionym od alkoholu na terenie gminy Kalinowo działa Punkt Konsultacyjny dla Osób z Problemem Alkoholowym i ich Rodzin. Osoby mające problem z alkoholem i zgłaszające się po pomoc, kierowane są do Poradni Leczenia Uzależnień w Ełku.

W celu zwiększenia skuteczności przeciwdziałania przemocy w rodzinie oraz ochrony ofiar przemocy w rodzinie 2011 roku został powołany Zespół Interdyscyplinarny – Zarządzeniem Wójta Gminy Kalinowo Nr 55/2011 z dnia 2 listopada 2011r., który funkcjonuje w strukturach Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej.

Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie udziela wsparcia ofiarom przemocy domowej, w związku z tym, iż zjawisku nadużywania alkoholu często towarzyszy zjawisko przemocy fizycznej i psychicznej stosowanej zarówno wobec dorosłych, jak i dzieci. W celu usprawnienia pomocy rodzinom, w których występuje przemoc pracownicy socjalni i policja stosują procedurę „Niebieskich Kart”. W ramach tych wyjazdów interwencyjnych pracownicy analizują potrzebę objęcia różnego rodzaju pomocą konkretnych mieszkańców gminy. Ośrodek stara się organizować inne formy pomocy skierowane do rodzin, w których problem alkoholizmu występuje. Wspomnieć tu można profilaktykę w szkole, profilaktykę pozaszkolną i edukację publiczną w zakresie przeciwdziałania uzależnieniom. Tabela 9 ukazuje liczbowo prowadzoną przez pracowników GOPS w Kalinowie statystykę z zakresu pomocy przyznanej z tytułu alkoholizmu.

 

Tabela 9. Pomoc udzielona przez GOPS w Kalinowie społeczności lokalnej z powodu alkoholizmu w latach 2008-2011

 

Liczba rodzin

Liczba osób w rodzinach

2008

9

29

2009

5

20

2010

8

20

2011

8

23

Źródło: Opracowanie własne na podstawie sprawozdań MPiPS z lat 2008-2011 GOPS w Kalinowie

Stosunkowo niewielki rozmiar prowadzonej przez Ośrodek pomocy nie sugeruje małego zaangażowania pracowników socjalnych, lecz wynika z faktu, iż problem uzależnień często towarzyszy innym problemom, które stały się powodem udzielania pomocy przez GOPS w Kalinowie, stąd nie zostały wykazane w bezpośrednim obszarze dotyczącym pomocy uzależnionym. W związku z powyższym, nie sposób podać dokładną liczbę osób uzależnionych i współuzależnionych, którym przyznano specjalistyczną pomoc. Przypuszczać można, iż w rzeczywistości ma on o wiele szerszy zasięg. Pracownicy socjalni, w ramach wykonywania obowiązków zawodowych, spotykają się z uzależnieniami społeczności lokalnej od wielu lat i obserwują zjawisko obniżania wieku społeczności lokalnej pierwszego kontaktu (spożycia) z alkoholem, stwarzania sytuacji sprzyjających piciu alkoholu, stosowania zachęty do jego spożywania, a co gorsze „dziedziczenia” alkoholizmu. Jednakże nie każdy zgłasza się w takim przypadku po pomoc, gdyż jest to bardzo krępująca sprawa. Niewielki rozmiar pomocy kalinowskiego GOPS wynika z przekonania mieszkańców, iż problem ten jest zjawiskiem wstydliwym, o którym nie należy mówić z obcymi oraz z którym należy uporać się w domowym kręgu. Niekiedy członkowie rodzin alkoholików boją się również agresywnej reakcji ze strony domownika – alkoholika w przypadku ujawnienia sytuacji osobom trzecim.  Analiza opracowań GOPS w Kalinowie nie wykazała przyznanej pomocy z tytułu narkomanii. Z pewnością, ogólnie problem narkomanii jest problemem o wiele mniejszym niż alkoholizm, aczkolwiek towarzyszy jemu jeszcze większa wstydliwość i o wiele większa nieakceptacja społeczna. Niemniej jednak jest to problem, który, jak wskazują wszelkie prognozy krajowe, będzie narastał, gdyż zażywanie narkotyków – początkowo „miękkich”, zwłaszcza wśród młodzieży, staje się „trendy” i stanowi swoisty wyznacznik niektórych subkultur młodzieżowych. A od narkotyków „miękkich” już tylko o krok do „twardych” używek. One, z kolei, sieją już ogromne spustoszenie w organizmie ludzkim. Poza tym, w lecznictwie coraz częściej pojawiają się pacjenci, których trudno jednoznacznie zdiagnozować jako uzależnionych wyłącznie od narkotyków czy alkoholu.

 

W Gminie Kalinowo, istnieje opracowany na lata 2009-2012 Gminny Program Przeciwdziałania Narkomanii Gminy Kalinowo, obejmuje prowadzenie działań profilaktycznych na trzech poziomach:

  • profilaktyka uniwersalna – ukierunkowana na całe populacje – zapobieganie problemom alkoholowymi przeciwdziałanie przemocy domowej adresowane do ogółu mieszkańców Kalinowa. Są to działania adresowane do całych grup bez względu na stopień indywidualnego ryzyka występowania problemów alkoholowych. Ich celem jest zmniejszenie lub eliminowanie czynników ryzyka sprzyjających rozwojowi problemów w danej populacji.
  • profilaktyka selektywna – ukierunkowana na jednostki i grupy zwiększonego ryzyka -wczesne rozpoznawanie czynników ryzyka występowania problemów alkoholowych i przemocy domowej  oraz oddziaływanie psycho-edukacyjne i interwencja kryzysowa dla osób z grup ryzyka.
  • profilaktyka wskazująca-ukierunkowana na jednostki lub grupy wysokiego ryzyka, demonstrujące pierwsze symptomy problemów alkoholowych – czyli grupy, które demonstrują wczesne symptomy problemów alkoholowych ale jeszcze nie spełniają kryteriów diagnostycznych picia szkodliwego.

Dokument ten ujmuje, w zakresie przeciwdziałania narkomanii, działania informacyjne, edukacyjne, alternatywne, interwencyjne, zmniejszania szkód.

4.6. Rodzina dysfunkcyjna

Rodzina jest najważniejszą komórką życia społecznego. W niej to odbywa się socjalizacja pierwotna dziecka, to rodzina i jej kondycja ma największy wpływ na kształtowanie się charakteru dziecka we wczesnych latach jego życia, to wreszcie dom rodzinny postrzegany jest jako ostoja bezpieczeństwa i wsparcia. Niestety, dzisiejsza rodzina zmaga się często z różnymi trudnymi problemami, przeżywa kryzys, który nie tylko przejawia się zachwianiem lub niewypełnieniem jednej lub więcej funkcji rodziny, ale także wpływa niekorzystnie również na kondycję społeczeństwa. Ów niekorzystny wpływ polega na tym, iż dorośli członkowie rodzin dysfunkcyjnych odrzucają podstawowe i obowiązujące normy społeczne i tak funkcjonują nie tylko w rodzinie, ale i w szerszej grupie społecznej, na zewnątrz rodziny. Ponadto, młode jednostki, przechodzące proces socjalizacji w rodzinie dysfunkcyjnej, czy patologicznej wkraczają w życie społeczne z pewnym uciążliwym psychicznym bagażem wyniesionym ze struktur rodzinnych – może nim być zarówno odrzucenie powszechnie obowiązujących norm społecznych, jak i nieprzystosowanie do życia w społeczeństwie, jak i w późniejszym czasie – niechęć do założenia własnej rodziny lub nieumiejętność prawidłowego funkcjonowania w niej.

Rodzinę dysfunkcyjną charakteryzuje występowanie równocześnie innych problemów: ubóstwa, alkoholizmu lub innego uzależnienia, bezrobocia, przemocy.

Ponadto, dewiacyjne i patologiczne zachowania w ramach rodziny i grup sąsiedzkich bardzo często wymuszane są na młodej jednostce przez stosowanie nieformalnych sankcji negatywnych, przymuszających bądź mobilizujących dziecko do akceptowanych przez grupę zachowań. W związku z tym, młoda jednostka socjalizuje takie wzorce zachowań, przyjmując je za obowiązujące i właściwe, a tym samym dziedziczy zachowania patologiczne, dewiacyjne. Badania potwierdzają, iż dzieci wobec których stosowana była przemoc w życiu dorosłym tą przemoc kontynuują wobec swoich dzieci. Działa to na zasadzie przekazywania sobie pewnego typu doświadczeń. I mimo, że bardzo często ktoś, kto wychowywał się w rodzinie, w której była przemoc i alkohol, zakłada, że sam nigdy nie będzie tak żył, to już w okresie dorastania powiela znany z dzieciństwa scenariusz. Dzieje się tak dlatego, gdyż jest to znany dla niego świat. Świat, w którym, paradoksalnie, czuje się on bezpieczny. Drugim powodem jest potrzeba rozegrania raz jeszcze tej samej batalii – batalii, którą się przegrało w dzieciństwie po to, by ją teraz wygrać. W człowieku istnieje rozwojowa potrzeba posiadania dobrej relacji z „innymi znaczącymi” lub „dobry obiekt” – czyli bardzo często funkcję pełnią osoby bliskie(matka, ojciec). Mechanizm jest następujący: jeśli „dobry obiekt” zawiódł dziecko, to ma ono niezaspokojony deficyt. Dlatego więc dziecko wchodzi w podobne relacje, by deficyt ten zaspokoić. Dlatego też występuje wysokie prawdopodobieństwo dziedziczenia dysfunkcji rodzinnych przez dzieci wychowujące się w takiej rodzinie. Jednakże nie jest to sprawa przesądzona, gdyż w ciągu dziecięcego życia, dziecko może przyswoić zasady innego „dobrego obiektu”. Stać nim może się postać z bajki lub powieści, bohater historyczny, czy ojciec kolegi.[5] Dlatego warto uświadamiać rodziców i najbliższe otoczenie rodziny, że dobra, zdrowa rodzina, to najwartościowsze środowisko wychowawcze. Cechy takiej rodziny, to wzajemna życzliwość, troska o losy najbliższych, miłość oraz postępowanie zgodnie z powszechnie obowiązującymi normami społecznymi.  Jednym z zadań  Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie jest pomoc rodzinom borykającym się z różnymi problemami.

Tabela 10. Liczba rodzin objętych pomocą społeczną w latach 2008 – 2011

 

lata

l. rodzin

l. osób w rodzinach

rodziny ogółem, w tym:

2008

443

1826

 

2009

422

1715

 

2010

444

1682

 

2011

425

1578

rodziny z dziećmi ogółem

2008

325

1614

 

2009

307

1504

 

2010

295

1442

 

2011

285

1355

Źródła: Opracowanie własne na podstawie danych GOPS Kalinowo

Z analizy dokumentów i sprawozdań GOPS w Kalinowie wynika, iż Ośrodek udzielił tylko w 2010 roku pomocy 444 rodzinom, liczących w sumie 1682 osoby w rodzinach.

Pomoc Ośrodka w Kalinowie, skupiała się także wokół przyznawania lokalnym rodzinom zasiłku okresowego, udzielania pomocy z tytułu bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego.

Tabela 11. Pomoc rodzinom przyznana w latach 2008   – 2011 z powodu bezradności w sprawach opiekuńczo wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego

Lata

Liczba rodzin

Liczba osób w rodzinach

2008

33

165

2009

34

167

2010

36

181

2011

34

160

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GOPS Kalinowo

Jak widać na podstawie analizy danych zawartych w powyższych tabelach i wykresach, liczba osób i rodzin korzystających z pomocy społecznej z powodu kłopotów rożnej natury w rodzinie jest niewielka, aczkolwiek potrzebna. Niewielki rozmiar pomocy w tym zakresie wynika z niedostatecznych środków finansowych, jakimi dysponuje GOPS w Kalinowie. Poza tym, pomoc rodzinom udzielana jest także z racji występowania innych pojawiających się problemów egzystencjalnych rodzin lokalnych.

Analizując problemy rodzin, warto zauważyć, że pomoc finansowa, główna forma realizowanej pomocy, nie rozwiąże kłopotów, jakie nękają rodzinę, gdyż często nie ograniczają się one jedynie do braku odpowiedniej ilości środków finansowych. Często jest to również alkoholizm, przemoc i inne dewiacje, zakłócające zdrowy tryb funkcjonowania rodziny. W związku z tym zwrócić uwagę należy również na swego rodzaju edukację rodzinną środowisk zagrożonych dysfunkcjami rodziny.

4.7. System opieki nad dzieckiem

Dzieciństwo to czas beztroski i zabawy. Jednakże nie wszystkie dzieci mogą cieszyć się w pełni tym okresem. Niektóre z nich odczuwają jedynie ból, głód i samotność. Dzieje się tak, gdyż ich rodziny nie zaspokajają ich elementarnych potrzeb, jakimi są:

 

1. Potrzeba bezpieczeństwa – dziecko nieustannie potrzebuje poczucia bezpieczeństwa,

czułego, uspokajającego gestu, by móc normalnie funkcjonować w dorosłym życiu, a ludzie,

którym zapewniono poczucie bezpieczeństwa i uczyniono je silnymi w najwcześniejszych latach

życia, mają tendencję do pozostania takimi w obliczu jakichkolwiek zagrożeń. [6]

2. Potrzeba przynależności i miłości – dziecko stale potrzebuje miłości, czułości oraz przynależności – zarówno w formie przywiązania do osoby, jak i do miejsca. Nieustannie pyta, czy jest kochane, nieustannie szuka dowodów na to. Otrzymanie odpowiedzi na to pytanie, a także znalezienie szukanych dowodów, to niepodważalnie najważniejsze dla jego rozwoju elementy. Rodzice, za pośrednictwem swego zachowania zaspokajają te potrzeby, ale są w stanie tego dokonać tylko wówczas, gdy wzajemne stosunki oparte są na bezwarunkowej miłości. [7]

3. Potrzeba uznania – to potrzeba kształtowania dodatniej samooceny. Jej brak przejawia się zamknięciem się psychologicznym dziecka, lekiem, niedowartościowaniem, zaniżaniem ambicji i własnych możliwości. [8]

4. Potrzeba samorealizacji – już od najwcześniejszych lat dziecko ujawnia potrzebę nieustannego przekraczania tego, co już potrafi, co już może. Jest to efektem wrodzonego pędu do rozwoju. Brak odpowiednich warunków fizycznych, materialnych, jak i psychologicznych otoczenia, powoduje w dziecku ograniczenie tego pędu, a tym samym – jego słabszy rozwój. [9]

Z roku na rok, pracownicy socjalni GOPS w Kalinowie obserwują spadek zamożności mieszkańców Kalinowa. Spadek dochodów rodzin, a tym samym wzrost ubóstwa społeczności lokalnej i postępujące zjawisko szerzenia się wielu problemów społecznych jest powodem udzielania pomocy całym rodzinom, w tym objęcia szczególną opieką najmłodszych członków Gminy Kalinowo, czyli dzieci.

Zakres obowiązków Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie obejmuje również zadania z dziedziny opieki nad dzieckiem i rodziną. Obowiązek ten Ośrodek realizuje poprzez, m.in. pomoc w dożywianiu dzieci i młodzieży w szkołach (patrz: Podrozdział Ubóstwo), organizowaniu dzieciom wypoczynku letniego. 

Z analizy sprawozdań z działalności Gminnego Ośrodka Kultury w Kalinowie wynika, że przez cały rok w Gminnym Ośrodku Kultury funkcjonuje kawiarenka internetowa (w Kalinowie – 3 stanowiska, w Pisanicy – 3 stanowiska), z której korzystać mogą dzieci. W czasie wakacji organizowane są dzieciom półkolonie, letnie festyny.

4.8. Bezdomność

Bezdomność staje się coraz bardziej poważnym problemem społecznym. Ustawa o pomocy społecznej definiuje osoby bezdomny jako „osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy i niezameldowane na pobyt stały, w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a także osoby niezamieszkujące w lokalu mieszkalnym i zameldowane na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania”.[10]

W literaturze socjologicznej wyróżnia się bezdomność sensu stricto i bezdomność sensu largo. Bezdomność sensu stricto (nazywana również rzeczywistą bądź jawną) oznacza brak własnego mieszkania i jednocześnie jakiegokolwiek innego, możliwie stałego, choćby zastępczo traktowanego schronienia przeznaczonego i jakoś przystosowanego do zamieszkania. Natomiast bezdomność sensu largo (nazywana również utajoną lub społeczną) opiera się na ocenie posiadanego lokum jako nie spełniającego kryteriów mieszkania ze względu na jaskrawe odstępstwo od minimalnych standardów mieszkaniowych albo ze względu na kulturowo usprawiedliwione aspiracje.[11]

Na terenie Gminy Kalinowo pomoc bezdomnym świadczona jest przez Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej. W 2008 roku z powodu bezdomności GOPS w Kalinowie udzielił pomocy pięciu  osobom, a w 2009 i 2011 roku – również pięciu osobom. Według stanu na dzień 31 grudnia 2005 roku analiza sprawozdań opracowywanych przez Ośrodek wykazała 9 osób bezdomnych, którym udzielił pomocy. W roku 2010 liczba osób bezdomnych  korzystających ze wsparcia Ośrodka wyniosła 4 osoby. (Tabela 12).

Tabela 12. Bezdomność jako powód przyznania pomocy społecznej

lata

l. rodzin

l. osób w rodzinach

2008

5

10

2009

5

10

2010

4

4

2011

5

5

 

 

 

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GOPS Kalinow

Analiza powyższej Tabeli wskazuje, że problem bezdomności na terenie Kalinowa ma charakter marginalny, stąd też Ośrodek nie realizował indywidualnych programów wychodzenia z bezdomności. Na terenie Gminy Kalinowo nie istnieją także instytucje świadczące usługi dla osób bezdomnych – placówki typu: schroniska, domy dla bezdomnych, noclegownie, lokale socjalne i inne miejsca.

W ramach pomocy z tytułu bezdomności, Ośrodek kieruje osoby bezdomne do placówek przystosowanych na przyjęcie i specjalistyczną pomoc bezdomnym z terenu województwa, m.in. do Noclegowni Caritas Diecezji Ełckiej.

4.9. Przestępczość

Czynnikiem niezwykle ważnym w życiu człowieka jest poczucie bezpieczeństwa. Każdy człowiek, żyjący w społeczeństwie – we wspólnocie państwa, miasta czy osady, doświadcza (jako uczestnik bądź obserwator) pozytywnych i negatywnych zjawisk zachodzących w społeczeństwie. Styka się bezpośrednio lub poprzez media z osobami uzależnionymi od alkoholu czy narkotyków. Strach przed przestępczością stał się zjawiskiem ważnym społecznie[12].

Przez pojęcie przestępczość rozumie się zbiór czynów zabronionych ustawowo pod groźbą kary, a popełnionych na obszarze danej jednostki terytorialnej. Przestępczość jest zjawiskiem społecznym. Charakteryzuje się następującymi cechami:

Stanowi zagrożenie dla obowiązującego porządku prawnego,

Wyraża się we wzroście liczby osób, które popełniły przestępstwa w stosunku do ogółu[13].

Zjawisko przestępczości nasila się w Polsce z roku na rok. Szczególnego znaczenia przybiera zjawisko przestępczości wśród nieletnich.

Na terenie Gminy Kalinowo, porządku publicznego strzeże policja, do której obowiązków należy interwencja w przypadku przestępstw i wykroczeń zaistniałych na tym obszarze. Dodatkowo, zadania służące poprawie sytuacji bezpieczeństwa człowieka realizuje Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie. Jako jednostka pomocy społecznej, realizuje zadania służące nie tylko wspomnianej poprawie sytuacji bezpieczeństwa człowieka, ale także związanych z tym różnych innych problemów.

W latach 2008-2011 na terenie Gminy Kalinowo, Komenda Powiatowa Policji w Ełku zarejestrowała 555 przestępstw, średnio 138 przestępstw co roku (Tabela 13).

Tabela 13. Przestępczość stwierdzona w Gminie Kalinowo w wybranych kategoriach w latach 2008 – 2011

Lp.

Rodzaj przestępstwa

2008

2009

2010

2011

1.

Kradzież z włamaniem

17

15

17

14

2.

Kradzież mienia

16

19

26

33

3.

Rozbój

-

-

-

-

4.

Zniszczenie, uszkodzenie mienia

3

7

8

10

5.

Bójka i pobicie

2

-

2

1

6.

Uszkodzenia ciała

4

2

-

1

7.

Groźba karalna

1

3

6

6

8.

Naruszenie miru

-

1

-

1

9.

Znęcanie

7

6

2

2

10.

Zmuszanie do określonego zachowania się

-

-

-

-

11.

Niealimentacja

1

6

3

-

12.

Rozpijanie małoletniego

-

-

-

-

13.

Doprowadzenie nieletniego poniżej lat 15 do obcowania płciowego bądź poddania się innej czynności seksualnej

1

1

-

1

14. Kłusownictwo ryb

4

9

8

2

15. Kierowanie pojazdami pod wpływem alkoholu

52

53

77

53

16. Wypadek drogowy

4

4

3

3

17. Z ustawy o Przeciwdziałaniu Narkomanii

1

-

3

1

18.

Z ustawy o Broni i Amunicji

1

-

-

-

19.

Z ustawy o Wychowaniu w Trzeźwości

1

-

-

-

20.

Znęcanie się nad zwierzętami

2

-

-

2

21.

Wprowadzenie do obrotu artykułów spirytusowych i tytoniowych bez polskich znaków akcyzy

2

1

-

-

22.

Wpuszczanie do obiegu podrobionego banknotu

-

-

-

-

23.

Podrobienie dokumentu

2

1

1

1

24.

Składanie fałszywych zeznań

-

1

-

-

25.

Niestosowanie się do wyroku Sądu

3

9

5

6

26.

Znieważenie funkcjonariusza publicznego

-

1

-

2

27

Inne przestępstwa

24

14

29

24

RAZEM

119

140

161

135

Źródło: opracowanie własne na podstawie danych Komendy Powiatowej Policji w Ełku

            Badając okres czteroletni stwierdzonej przestępczości (Tabela 13), zauważyć można, że liczba popełnionych przestępstw w poszczególnych latach tylko nieznacznie się od siebie różni.

Pracownicy socjalni Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie  nieustannie współpracują z policją, w wyniku której następuje wymiana informacji na temat skali i rodzajów popełnianych przestępstw i wykroczeń mających miejsce na terenie Gminy. Wspólne także organizują wyjazdy interwencyjne w ramach „Niebieskiej Karty” do rodzin, które zgłaszają potrzebę przybycia policji.

GOPS w Kalinowie współpracuje również z sądem (Wydział dla Rodzin i Nieletnich) i współdziała z kuratorami. Pracownicy socjalni wraz z pracownikami sądu uczestniczą w wyjazdach w teren – szczególnie do rodzin nadzorowanych przez sąd. W porozumieniu z Zakładami Karnymi pracownicy Ośrodka przygotowują także osoby opuszczające placówki penitencjarne do dostosowania się do warunków życia istniejących na wolności. Zapobiegają w ten sposób niedostosowaniu tychże osób do życia w społeczeństwie, zwłaszcza z uwagi na fakt, iż wiele osób, odsiadujących wyroki i kary, znajdowało się przez wiele miesięcy, a nawet lat, w zakładach karnych, z dala od „normalnych” spraw codziennego życia. Z powodu trudności adaptacyjnych po opuszczeniu zakładu karnego Ośrodek, aczkolwiek w niewielkim stopniu, udziela pomocy społecznej, i tak na przykład w 2008 roku GOPS w Kalinowie udzielił takiej pomocy jednej rodzinie, w 2011 roku zaś pięciu rodzinom.

Tabela 14 przedstawia rozmiar pomocy GOPS w Kalinowie dla osób z tytułu trudności w przystosowaniu się do życia po zwolnieniu z zakładu karnego

Tabela 14. Trudności w przystosowaniu się do życia po opuszczeniu zakładu karnego jako powód przyznania pomocy społecznej

 

lata

l. rodzin

l. osób w rodzinach

2008

1

2

2009

3

8

2010

2

2

2011

5

5

 

Źródło: Opracowanie własne na podstawie danych GOPS

Podsumowując zjawisko przestępczości, można stwierdzić, że przemoc w rodzinie jest wątkiem wstydliwym, który rzadko bywa poruszanym na forum publicznym przez społeczeństwo. Problem ten jest zwykle rozwiązywany lub pozostawiany w „czterech ścianach” domów mieszkańców, stąd niezależnie od przyjętego celu działania Ośrodka Pomocy Społecznej i chęci podjęcia działań przez pracowników socjalnych w kierunku poprawy sytuacji rodzin, pomoc w tym zakresie jest ciągle za mała.

5.Kierunki rozwoju gminy

Nieustannie zachodzące zmiany społeczno – gospodarcze powodują, że proponowane w strategii cele i działania nie wyznaczają ostatecznej wersji prowadzonej polityki w zakresie rozwiązywania problemów społecznych na terenie Gminy Kalinowo, a wszelkie działania, tj.: modyfikacje, tworzenie innych założeń strategii, są dopuszczalne, ponieważ dokument ten ma w jak największym stopniu pomóc mieszkańcom gminy w zakresie rozwiązywania problemów społecznych.

5.1 Drzewo problemów:

5.2 Misja:

Tworzenie warunków dla wszechstronnego rozwoju oraz godnego życia mieszkańców Gminy Kalinowo poprzez wyzwalanie różnych form aktywności edukacyjnej, społecznej, kulturalnej i zawodowej, a także wspieranie lokalnego patriotyzmu, otwartości i dialogu społecznego

5.3 Wizja 

            Uczestnicy podczas warsztatów dotyczących aktualizacji Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych odpowiadali na pytanie : Jaka będzie Gmina Kalinowo w 2020 roku?

  1. Większa aktywność społeczna: mieszkańcy uczestniczą w różnych wydarzeniach i imprezach oraz biorą udział w ich organizacji.
  2. Mieszkańcy aktywnie spędzają czas wolny (np. jeżdżą rowerami, aerobik, śpiew, taniec, itp.)
  3. Kościół współpracuje z parafianami, parafia jest wspólnotą która aktywnie działa i pomaga wszystkim mieszkańcom.
  4. Osoby z problemami alkoholowymi są pod opieką specjalistów  i uczestniczą w terapii.
  5. Społeczność pomaga sobie w grupach wsparcia ( alkohol, przemoc, i innych)
  6. Młodzi ludzie mają lepsze warunki do życia i rozwoju, ponieważ jest więcej mieszkań, miejsc pracy, istnieją przedszkola, są wyższe zarobki.
  7. Jest więcej miejsc na odpoczynek, relaks, zabawę dla wszystkich grup wiekowych.
  8. Osoby starsze spotykają się, są bardziej aktywne, realizują swoje zainteresowania.
  9. Organizacje pozarządowe rozwijają się i prowadzą więcej działań na rzecz mieszkańców.
  10. Społeczeństwo szanuje i dba o swoje otoczenie i środowisko.

Zrównoważony rozwój ma na celu kompleksowy rozwój gminy:

*rozwój gospodarczy przyczyni się do zmniejszenia bezrobocia w gminie Kalinowo, a co za tym idzie podniesienie stopy życiowej mieszkańców,

*rozwój społeczny wpłynie na poprawę jakości życie mieszkańców i przyczyni się do ich aktywnego udziału w życiu gminy,

*rozwój przyrodniczy spowoduje większą dbałość mieszkańców o środowisko przyrodnicze terenu gminy.

Wizja zawarta w Strategii ma na celu ukierunkowanie działań dbających o rodzinę i dziecko poprzez organizację wspólnego spędzania czasu, co przyczyni się do wzmocnienia więzi i relacji rodzinnych, mających duży wpływ na wychowanie i rozwój dziecka oraz zapobieganie patologiom.

Istotnym elementem jest również opieka nad osobami niepełnosprawnymi i starszymi poprzez organizowanie spotkań i zapewnienie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, co przyczyni się do zmniejszenia się osamotnienia wśród tych osób oraz do włączenia ich do aktywnego życia w społeczności lokalnej i ograniczenia izolacji społecznej.

5.4 Cele główne i szczegółowe

CEL GŁÓWNY

Poprawa warunków życia i rozwoju mieszkańców gminy Kalinowo.

Dla opracowywania niniejszej Strategii w ramach warsztatów  na podstawie drzewa problemów wypracowano następujące obszary priorytetowe:

  1. 1.                  Edukacja, kultura, rekreacja i sport
  2. 2.                  Bezpieczeństwo publiczne i patologie społeczne
  3. 3.                  Zdrowie
  4. 4.                  Integracja społeczna
  5. 5.                  Aktywność zawodowa

 

I Obszar – Edukacja, kultura, rekreacja i sport

 

Cel główny: poprawa oferty edukacyjnej, kulturowej, rekreacyjnej i sportowej dla mieszkańców gminy Kalinowo

 

Cele szczegółowe:

  1. Rozwój zainteresowań wśród dzieci i młodzieży.
  2. Rozbudzenie zainteresowań oraz podniesienie świadomości z zakresu konstruktywnego spędzania wolnego czasu.

II Obszar – Bezpieczeństwo publiczne i patologie społeczne

 

Cel główny:  Zwiększenie bezpieczeństwa i zapobieganie patologiom społecznym

 

Cele szczegółowe:

  1. Poprawa bezpieczeństwa publicznego
  2. Zwiększenie dostępu do bazy usług specjalistycznych (punkty konsultacyjne, doradztwo, terapeuci itp.)

 

III Obszar – Zdrowie

 

Cel główny: Osoby niepełnosprawne, starsze i długotrwale chore aktywnymi uczestnikami życia społecznego Gminy Kalinowo

 

Cele szczegółowe:

  1. Poprawa warunków uczestnictwa w życiu społecznym osób niepełnosprawnych, długotrwale chorych i starszych.
  2. Podniesienie poziomu wiedzy dotyczącej zdrowego stylu życia.
  3. Wsparcie osób niepełnosprawnych długotrwale chorych i starszych.

 

IV Obszar – Integracja społeczna

 

Cel główny:   Zwiększenie działań ukierunkowanych na integrację społeczną.

 

Cele szczegółowe:

  1. Zwiększenie oferty działań integracyjnych.
  2. Wzrost zainteresowania społecznego pracą na rzecz środowiska lokalnego i wolontariatem.

 

      V ObszarAktywność zawodowa

            Cel główny: Podniesienie aktywności zawodowej mieszkańców.

 

Cele szczegółowe:

  1. Zwiększenie szans mieszkańców na rynku pracy
  2. Aktywizacja osób bezrobotnych
  3. Podniesienie wiedzy mieszkańców w zakresie prowadzenia własnej działalności gospodarczej.

Strategia to dokument, który stanowi plan długofalowych działań prowadzących do polepszenia warunków społecznych w gminie.

Zrealizowanie celu głównego GSRPS przyczyni się poprzez realizację oczekiwanych przez społeczność lokalną celów, działań i planów, mobilizujących do rozwiązywania kluczowych przedsięwzięć,  do poprawy ich życia  i rozwoju osobistego.

W trakcie warsztatów założono, że realizacja celów szczegółowych pozwoli w dłuższej perspektywie na osiągnięcie  następujących rezultatów:

– podniesienie poziomu aktywności zawodowej wśród mieszkańców gminy

– zwiększenie oferty działań integracyjnych dla wszystkich grup wiekowych

– przełamanie barier i różnic pokoleniowych wśród mieszkańców

– poprawę bezpieczeństwa publicznego.

 

Organizacje i instytucje zaangażowane oraz realizujące założone cele i proponowane działania to:

 

Powiatowy Urząd Pracy w Ełku;

Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej;

Urząd Gminy Kalinowo;

Komenda Powiatowa Policji w Ełku;

Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie w Ełku;

placówki służby zdrowia;

kościoły;

szkoły podstawowe i gimnazja;

zainteresowane osoby,

instytucje i organizacje pozarządowe.

 

5.5 organizacja i przebieg zadań

 

I. Poprawa oferty edukacyjnej, kulturowej, rekreacyjnej i sportowej dla mieszkańców Gminy Kalinowo

Rozwój zainteresowań wśród dzieci i młodzieży

 

1.        Zwiększenie oferty zajęć dodatkowych i organizacja czasu wolnego dzieci i młodzieży 2012 2020 Urząd gminy, , Biblioteki, Szkoły, Kościół, Liczba i zorganizowanych zajęć, Fundusze zewnętrzne-118 000,

Budżet Gminy-20 000

2.        Tworzenie punktów przedszkolnych 2012 2014 Urząd Gminy,

Szkoły

Liczba przedszkoli, dzieci uczęszczających na zajęcia, Budżet gminy- 150 000 rocznie,

fundusze zewnętrzne

3.        Wsparcie młodzieżowych drużyn pożarniczych 2012 2020 OSP, Urząd Gminy, Liczba uczestników, liczba zajęć, Budżet OSP 20 000 rocznie ,

fundusze zewnętrzne 5000

 

Rozbudzenie zainteresowań oraz podniesienie świadomości z zakresu konstruktywnego spędzania wolnego czasu

 

1.        Współorganizowanie imprez i festynów lokalnych 2012 2020 Urząd Gminy, GOK, Szkoły, Kościół, GOPS

Osoby fizyczne

Liczba imprez, festynów Fundusze zewnętrzne,

budżet gminy

2.        Tworzenie boisk na terenie gminy i placów rekreacyjnych 2012

 

2013  

Urząd Gminy

 

Liczba boisk i placów rekreacyjnych, poziom zadowolenia mieszkańców Budżet gminy 32 800,

fundusze zewnętrzne-

25 000

3.        Modernizacja istniejących obiektów rekreacyjnych 2012 2014 Urząd Gminy Liczba przeprowadzonych modernizacji Budżet gminy455 745 (3 lata),

Fundusze EFS 305 863

 

II.       Zwiększenie bezpieczeństwa i zapobieganie patologiom społecznym 

 

Zadanie

Termin realizacji

Instytucje odpowiedzialne za realizację zadania

Mierniki

Źródło finansowa-

Nia

 

Od

Do

 

 

 

 

Poprawa bezpieczeństwa publicznego

 

1.       Rozszerzenie monitoringu w szkołach i w miejscach publicznych 2012 2020 Urząd Gminy, Szkoły , Liczba obiektów objętych monitoringiem Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
2.       Organizacja spotkań z dziećmi i młodzieżą dotyczących bezpieczeństwa 2012

 

2020

 

Urząd Gminy,

Komenda Powiatowa Policji,

Szkoły

Liczba spotkań, dane ze szkół

 

Budżet gminy
3.       Poprawa istniejącego oświetlenia w miejscach publicznych 2012 2014 Zakład Energetyczny,

Urząd Gminy

Liczba zmodernizowanego oświetlenia baza danych UG Budżet gminy- 25 000, fundusze zewnętrzne
4. Budowa i modernizacja dróg i chodników na terenie gminy Kalinowo 2012 2015 Urząd Gminy,

Starostwo Powiatowe

Liczba nowych chodników dane UG Budżet gminy- 521 000, fundusze zewnętrzne-

75 000

 

Zwiększenie dostępu do bazy usług specjalistycznych

 

1.       Bezpłatny punkt poradnictwa prawnego 2012 2020 Urząd Gminy

 

 Liczba osób korzystających z poradnictwa dane UG Budżet gminy -32 000,
2.       Bezpłatne konsultacje z psychoterapeutą i terapeutą ds. uzależnień 2012 2016 GKRPA, GOPS, ZI, Urząd Gminy

 

dane GOPS, GKRPA, ZI Budżet gminy- 8 000 rocznie, fundusze zewnętrzne –

4 000

3.       Poradnictwo psychologiczne 2012 2014 GOPS, GKRPA, ZI, Organizacje pozarządowe Dane GOPS Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
                 

 

III.      Osoby niepełnosprawne, starsze i długotrwale chore aktywnymi uczestnikami życia społecznego Gminy Kalinowo

 

Zadanie

Termin realizacji

Instytucje odpowiedzialne za realizację zadania

Mierniki

Źródło finansowa-

nia

 
 

Od

Do

 

 

 

 

 

Poprawa warunków uczestnictwa w życiu społecznym osób niepełnosprawnych, długotrwale chorych i starszych

 

 
1.       Organizacja Dnia Babci i Dziadka

2012

2015 Gminny Ośrodek Kultury, Szkoły, Kościół

 

Liczba zorganizowanych spotkań dane szkoły, Budżet gminy, fundusze zewnętrzne  
2.       Zwiększenie oferty kulturalnej skierowanej do osób niepełnosprawnych, długotrwale chorych i starszych 2012 2015 Gminny Ośrodek Kultury, Kościół

Organizacje pozarządowe,

 

Liczba zorganizowanych spotkań kulturalnych Budżet Gminy, fundusze zewnętrzne  
3.       Organizacja czasu wolnego osób starszych, niepełnosprawnych i długotrwale chorych 2012 2015 Urząd Gminy

Gminny Ośrodek Kultury, Kościół

Biblioteki,

Organizacje pozarządowe,

 

Liczba zorganizowanych spotkań Budżet gminy, fundusze zewnętrzne  

 

Podniesienie poziomu wiedzy dotyczącej zdrowego stylu życia

 

 
1.       Promocja zdrowego stylu życia – porady specjalistyczne (dietetyk, rehabilitant, pielęgniarka środowiskowa). 2012

 

2020 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,

Urząd Gminy, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

 

Liczba zorganizowanych spotkań Budżet gminy,

fundusze zewnętrzne

 
2.       Organizacja imprez rekreacyjno-sportowych promujących zdrowy styl życia.

 

2012 2020 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,

Urząd Gminy, Powiatowe Centrum Pomocy Rodzinie

 

 

Liczba zorganizowanych imprez Budżet gminy,

fundusze zewnętrzne

 

 

Wsparcie osób niepełnosprawnych, długotrwale chorych i starszych

 

 
1.       Organizowanie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania 2012 2020 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,

Urząd Gminy,  organizacje pozarządowe

Liczba zorganizowanych usług Budżet gminy –

30 000 rocznie, fundusze zewnętrzne

 
2.       Zwiększenie oferty usług medycznych 2012 2020 Urząd Gminy, organizacje pozarządowe, NFZ Liczba zorganizowanych usług medycznych Fundusze zewnętrzne, budżet gminy  
3.       Organizacja rehabilitacji w miejscu zamieszkania 2012 2016 NFZ, Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, UG, organizacje pozarządowe Liczba osób korzystających z rehabilitacji Fundusze zewnętrzne, budżet gminy –

15 000

 
4. Realizacja usług opiekuńczych w ramach prac społecznie-użytecznych 2012 2017 Urząd Gminy, PUP, organizacje pozarządowe, GOPS Liczba godzin zorganizowanych usług opiekuńczych Fundusz Pracy-

 6 500, budżet gminy- 20 000

 
                             

 

IV.      Zwiększenie działań ukierunkowanych na integrację społeczną

 

 

Zadanie

Termin realizacji

Instytucje odpowiedzialne za realizację zadania

Mierniki

Źródło finansowa-

nia

 

Od

Do

 

 

 

 

Zwiększenie oferty działań integracyjnych

 

1.       Organizowanie festynów, imprez tematycznych. 2012 2020 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,

Urząd Gminy, organizacje pozarządowe

Liczba zorganizowanych imprez. Budżet gminy- 50 000, fundusze zewnętrzne- 15 000
2.       Międzypokoleniowe spotkania integracyjne (dzień babci i dziadka). 2012 2020 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej, Szkoły, Kościół,

organizacje pozarządowe

Liczba zorganizowanych imprez Budżet gminy, fundusze zewnętrzne

 

 

 

3. Organizacja dni otwartych połączonych z prezentacją prac mieszkańców gminy Kalinowo (wystawa prac) 2012 2014 Urząd Gminy, Szkoły z terenu gminy Kalinowo,

organizacje pozarządowe, Kościół

Liczba zorganizowanych wystaw Budżet gminy- 4 500, fundusze zewnętrzne
 

Wzrost zainteresowania społecznego pracą na rzecz środowiska lokalnego i wolontariatem.

 

1.       Organizacja spotkań na temat ekonomii społecznej i współpracy z organizacjami pozarządowymi 2012 2014 Urząd Gminy Kalinowo, GOPS, organizacje pozarządowe Liczba zorganizowanych spotkań, Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
2.       Organizacja wolontariatu wśród mieszkańców i uczniów z terenu gminy Kalinowo 2012 2020 Urząd Gminy, GOPS, Szkoły, „Caritas”, Kościół Liczba powstałych grup wolontariatu Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
3.       Organizacja prac przez mieszkańców na rzecz środowiska lokalnego 2012 2015 Urząd Gminy, organizacje pozarządowe, GOPS Liczba inicjatyw na rzecz środowiska lokalnego Budżet gminy, fundusze zewnętrzne

 

V.      Podniesienie aktywności zawodowej mieszkańców

 

Zadanie

Termin realizacji

Instytucje odpowiedzialne za realizację zadania

Mierniki

Źródło finansowa-

nia

 

Od

Do

 

 

 

 

Zwiększenie szans mieszkańców na rynku pracy

 

1.       Organizacja prac interwencyjnych, stażu przygotowania zawodowego i robót publicznych. 2012 2017 Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej,

Urząd Gminy, organizacje pozarządowe, PUP

Liczba osób którym zorganizowano pracę, dane GOPS, PUP Budżet gminy- 40 000, fundusz pracy -30 000
2.       Organizacja prac społecznie użytecznych. 2012 2020 GOPS, PUP, UG

organizacje pozarządowe,

Liczba osób uczestniczących w PSU Budżet gminy- 20 000, fundusz pracy – 6 500

 

3. Organizacja warsztatów doradztwa zawodowe 2012 2014 Urząd Gminy, ,

organizacje pozarządowe, GOPS, PUP

Liczba uczestników warsztatów Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
 

Aktywizacja osób bezrobotnych

 

1.       Pomoc w poszukiwaniu ofert pracy oraz zatrudnienia. 2012 2020 Urząd Gminy, GOPS, PUP Liczba osób którym przedstawiono oferty pracy Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
2.       Umożliwienie osobom bezrobotnym integracji i powrotu na rynek pracy. 2012 2020 Urząd Gminy, GOPS, PUP, PCPR Liczba osób powracających na rynek pracy Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
3.       Organizacja szkoleń 2012 2020 Urząd Gminy, organizacje pozarządowe, GOPS, PUP Liczba osób uczestniczących w szkoleniach Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
 

Podniesienie wiedzy mieszkańców w zakresie prowadzenia własnej działalności gospodarczej

1.       Spotkania dotyczące zakładania własnej działalności gospodarczej. 2012 2020 Urząd Gminy, PUP Liczba osób uczestniczących w spotkaniach Budżet gminy, fundusze zewnętrzne
2.       Organizowanie spotkań informacyjnych dotyczących funkcjonowania spółdzielni socjalnych. 2012 2020 Urząd Gminy, Szkoły z terenu gminy Kalinowo Liczba spotkań i uczestników Budżet gminy, fundusze zewnętrzne

6. Zarządzanie realizacją strategii 

            Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych obejmuje przedział czasowy od roku 2012 do 2020. Zważywszy na dynamicznie zmieniającą się rzeczywistość jest to okres tym bardziej rozległy. Dlatego też założyć należy otwartość niniejszego dokumentu w sensie możliwości jego uzupełniania i modyfikacji na przestrzeni lat, jakie strategia obejmuje swym zasięgiem. W trakcie realizacji Strategii niektóre działania mogą okazać się niemożliwymi do realizacji z powodów zewnętrznych, inne można będzie uzupełnić, bądź rozszerzyć ich zakres. Okazać się też może, iż rzeczywistość zmieniła się do tego stopnia, że zupełnie nowe działania trzeba będzie skonstruować i wpisać je do dokumentu. Z wyżej wymienionych względów takie założenie dotyczące Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych wydaje się jak najbardziej uzasadnione i praktyczne.  

6.1. Koordynacja realizacji strategii

 „Gminna Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych na lata 2012 – 2020” ma na celu wytyczenie głównych kierunków zmierzających do poprawy jakości życia mieszkańców społeczności lokalnej, jaką jest Gmina Kalinowo. Koordynatorem wdrożenia niniejszej Strategii będzie Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie przy zachowaniu zasady, że za kształt i realizację powyższej Strategii odpowiadają władze Gminy, podmioty współpracujące i adresaci programów.

Zasady polityki społecznej:

–        zasada pomocniczości

Gmina koncentrować ma swe wysiłki na tych zadaniach, których wykonania nie może przekazać innym podmiotom, i które muszą zostać wykonane przez sektor publiczny. Zadania wytyczone w Strategii dotyczą pomocy mieszkańcom Gminy, ale w dużej mierze wykonane muszą zostać przy współpracy adresatów Strategii z podmiotami publicznymi. Tam, gdzie jednostki społeczne będą w stanie poradzić sobie same ze swoimi problemami, instytucje publiczne ingerować nie będą.

–        zasada efektów odłożonych w czasie

Efekty działań teraźniejszych w zakresie poprawy sytuacji związanej z np. pomocą społeczną na terenie Gminy Kalinowo, mogą być widoczne dopiero po tygodniach, wielu miesiącach, latach.

–        zasada szerokiego zasięgu skutków, inaczej zasada promieniowania efektów

Podjęta decyzja, bądź wprowadzona zmiana implikuje zmiany w innych dziedzinach np. życia społecznego.

–       zasada akceptacji społecznej

Jeżeli działania władz budzą pozytywne emocje społeczne, efekt jest szybki. Jeśli natomiast władza lokalna musi zabiegać o akceptację swoich zamiarów, wówczas należy przygotować plan, który powinien zawierać: wyjaśnienie celu podjętego działania, jawność wszelkich poczynań, poparcie uznanych w środowisku autorytetów, akcję informacyjną poprzedzającą decyzje, zaangażowanie do realizacji celu jak największej liczby osób i instytucji, obserwowanie, wskazywanie i podkreślanie pierwszych sukcesów i wspólnego ich świętowania, ujawnianie trudności i ewentualnych niepowodzeń.

–        zasada kontroli społecznej

Planując Strategię, należy pamiętać, że każda zbiorowość lokalna rozwija własny system „miar”, ocen, nakazów i zakazów, sankcji, a także uznania.

–        zasada aktywności, zaangażowania społecznego

Zasada ta polega na włączaniu w lokalne życie społeczne jak największej grupy mieszkańców.

–        zasada kompleksowości i sprzężenia zwrotnego

Zmiany dokonane w jednym obszarze życia zawsze powodują zmiany w innych jego dziedzinach. Brak wykształcenia powoduje brak pracy, co skutkuje brakiem dochodu, dalej utratą poczucia własnej wartości i niechęcią do otoczenia, następnie obniżeniem poziomu życia, konfliktami z rodziną, dalej popadaniem w przestępczość, alkoholizm.

–        zasada pozornego altruizmu

Gmina, przyjmując za priorytet pomoc społeczeństwu w rozwiązywaniu ich problemów społecznych, pośrednio poprawia swój wizerunek i podnosi renomę jako jednostki samorządy terytorialnego zaangażowanego w dbałość o dobro społeczne.

Strategia powinna być realizowana z wykorzystaniem także następujących zasad:

  • Zasada solidaryzmu – Niektóre zadania i obowiązki muszą być rozłożone na wszystkich adresatów strategii. Dotyczy to głównie zadań z zakresu walki z bezrobociem, pomocy osobom niepełnosprawnym, zapobieganiu dysfunkcjom rodziny.
  • Zasada zrównoważonego rozwoju – Rozwój społeczno – gospodarczy  przy realizacji projektów o dłuższym czasowo zasięgu zachodzić musi  przy zachowaniu równowagi pomiędzy elementami ekologicznymi, społecznymi i przestrzennymi. Stanowi to warunek niezbędny do podniesienia poziomu życia na terenie Gminy, jak i funkcjonowania miejscowych instytucji.  
  • Zasada rozwoju wielokierunkowego – W początkowym etapie wdrażania strategii realizowane powinny być działania, w których Gmina ma już pewne doświadczenie i są one łatwiejsze do wykonania. W kolejnym etapie wdrażane powinny być innowacyjne przedsięwzięcia.
  • Zasada równości szans do świadczenia usług publicznych – Zakłada się tu otwartość do świadczeń i usług publicznych. Adresaci programu liczyć mogą na wsparcie ze strony Gminy, skoncentrowane głównie na uczestniczeniu w systemie świadczeń  i usług publicznych (kształcenie, ochrony zdrowia, mieszkania).
  • Zasada orientacji na mieszkańców – Władze Gminy, programując zadania, mają świadomość, że głównym podmiotem ich projektów są ludzie – społeczność lokalna Gminy Kalinowo, mająca swoje potrzeby, ambicje i umiejętności. Działania muszą być tak zaplanowane, by pobudzić ich aktywność.
  • Zasada współodpowiedzialności – Za kształt i realizację powyższej strategii odpowiadają wszyscy, tj. władza Gminy, podmioty współpracujące i adresaci programów.
  • Zasada partnerstwa publiczno – prywatnego – Zasada ta umożliwia łączenie wysiłków finansowych władz lokalnych z pomocą sektora prywatnego, co sprzyja płynności wprowadzanych działań, jak i tworzy dobre podłoże pod programowe konsorcja. Pozwala to na realizację ważnych przedsięwzięć społecznych oraz inwestycyjnych.
  • Zasada ciągłości działania – Gwarantuje to trwałość, jak i efektywność rozwiązań systemowych służących minimalizowaniu źródeł bezpieczeństwa socjalnego.   

6.2. Zasady współpracy z organizacjami pozarządowymi

Niepodważalnym faktem jest, iż Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie winien prowadzić współpracę z organizacjami pozarządowymi. Zasady tej współpracy powinny być jednak jasno określone, tak, by zapewnić profesjonalne wykonania wspólnych, bądź powierzonych zadań.

v  Na powierzone organizacji pozarządowej zadania można udzielić dotacji, która sfinansuje koszty ich realizacji. Dla udokumentowania podjętych inicjatyw sporządzany powinien być coroczny raport zlecania działań pomocy społecznej.

v  Rozwiązywanie problemów społecznych może być efektywniejsze, gdy wprowadzi się współpracę z sektorem non-profit. Dlatego też ważną kwestię stanowi tu powoływanie wspólnych zespołów, których zadaniem będzie opracowywanie programów mających na celu rozwiązanie danego problemu społecznego, znalezienie rozwiązania.

v  Innym rodzajem współpracy może być bieżący wzajemny kontakt polegający na informowaniu się o zaistniałym stanie rzeczy, o planowanych działaniach, a w konsekwencji, wspólna ich realizacja.

Organizacje pozarządowe stają się bardzo istotną strukturą w działaniach podejmowanych przez instytucje samorządowe. Dlatego też tak bardzo ważne jest wypracowanie ścieżki partnerskiej współpracy pomiędzy organizacjami a gminą, co sprzyjać będzie bardziej efektywnym rozwiązaniom, nowatorskim podejściom i odciążeniem pracowników pomocy społecznej.

 

 6.3.  Sposoby i częstotliwość dokonywania oceny stopnia realizacji Strategii

Należy prowadzić stały monitoring realizacji Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych. Monitoring obejmuje systematyczną obserwację i ocenianie skuteczności Strategii oraz warunków zewnętrznych i wewnętrznych, w tym zwłaszcza specjalnie dobranych elementów i aspektów życia społecznego.

Służyć powinien on do:

  • rozpoznania, jak postępuje rozwój społeczny
  • ustalenia sytuacji, wymagającej podjęcia decyzji o korekcie Strategii,
  • oceny stopnia realizacji poszczególnych celów strategicznych.

 

 Monitoringu dokonywać będzie  zespół powołany 25 sierpnia 2008 roku Zarządzeniem Wójta nr 31/2008 Roboczy ds. Aktualizacji Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych  w następującym składzie:

  1. Ewa Rak – kierownik GOPS
  2. Krzysztof Baturo – kierownik Rewiru Dzielnicowych w Kalinowie
  3. Anna Golub – starszy pracownik socjalny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej
  4. Jadwiga Marcinowska – prezes Stowarzyszenia „Kalina” w Kalinowie
  5. Anna Wasilewska – pracownik Urzędu Gminy w Kalinowie

Proponuje się zastosowanie następującego trybu postępowania:

  •  raz w roku powinien być dokonywany – w ramach monitoringu strategii – przegląd celów i zadań oraz postępów i trudności w realizacji Strategii przez grupę osób, która tworzyła Strategię.

Wskaźnikami oceny monitorowania Strategii będą wskaźniki opisane w tabelach zadań oraz dane dostępne w bazach danych GOPS, UG, PUP i innych instytucji zaangażowanych w realizację założonych celów.

Przeprowadzony monitoring zmierzy różnicę pomiędzy tym, co zostało zaplanowane a tym, co faktycznie udało się osiągnąć. Będzie to główne źródło informacji potrzebnych do dokonania ewaluacji wdrażania strategii.

 

6.4. Aktualizacja strategii

            Dnia 25 sierpnia 2008 roku Zarządzeniem Wójta nr 31/2008 został powołany zespół Roboczy ds. Aktualizacji Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w następującym składzie:

 

1.Ewa Rak – kierownik GOPS

2.Krzysztof Baturo – kierownik Rewiru Dzielnicowych w Kalinowie

3.Anna Golub – starszy pracownik socjalny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej

4.Jadwiga Marcinowska – prezes Stowarzyszenia „Kalina” w Kalinowie

5.Anna Wasilewska – pracownik Urzędu Gminy w Kalinowie

      W trakcie spotkań ustalono, że aktualizacja Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów       Społecznych na lata 2012-2020 będzie dokonywana stosownie do potrzeb, jednak raz na 2 lata zespół w powyższym składzie dokona oceny strategii i ustali czy jest zasadność i potrzeba aktualizacji dokumentu. Aktualizacja przeprowadzona będzie przez stały zespół w formie warsztatów na które zostaną zaproszeni przedstawiciele lokalnej społeczności.

 

7. Źródła finansowania

Określone cele i działania w zakresie rozwiązywania problemów społecznych w Gminie Kalinowo wymagają odpowiednich źródeł finansowania. Przewidywane źródła finansowania Strategii to:

  1. Środki finansowe pochodzące z budżetu gminy w zakresie finansowania zadań własnych gminy z tytułu pomocy społecznej oraz w innych obszarach ujętych w strategii.
  2. Środki finansowe pochodzące z budżetu państwa na zadania zlecone gminie przez administrację rządową.
  3. Środki finansowe pochodzące ze źródeł organizacji pozarządowych. Pozyskiwaniem tych środków powinny się zająć podmioty funkcjonujące na terenie gminy, w tym między innym: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie, szkoły, organizacje pozarządowe itp.
  4. Środki finansowe pochodzące z funduszy krajowych, m.in. Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Fundusz Ochrony Środowiska, Fundusz Mieszkaniowy, itp.
  5. Środki strukturalne Unii Europejskiej w ramach programu:

¨      Program Operacyjny Kapitał Ludzki.

¨      Program Rozwoju Obszarów Wiejskich

  1. Środki pochodzące ze Starostwa Powiatowego.
  2. Fundusze inwestorów prywatnych (Sponsorzy).

 

8. Zakończenie

Celem opracowania Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych w Gminie Kalinowo jest wykształcenie jak najszerszego wachlarza pomocy całej społeczności Gminy Kalinowo. Uwzględnione zostały w niej potrzeby i problemy społeczne zdiagnozowane na terenie Gminy, jak i odpowiadające im działania profilaktyczne i zaradcze.

            Biorąc pod uwagę złożoność sytuacji społecznej na terenie naszego kraju, mnogość problemów i osób nie potrafiących im podołać, niezwykle ważna jest wrażliwość społeczna osób będących w stanie nieść pomoc bliźnim w czynieniu ich życia lepszym i bardziej ludzkim.

 

Lista osób uczestniczących w warsztatach  dotyczących aktualizacji Gminnej Strategii Rozwiązywania Problemów Społecznych

 

Lp.

Imię i nazwisko

Adres zamieszkania lub instytucji

1 Mariusz Klepacki Sekretarz Gminy Kalinowo
2 Barbara Wnuk Dyrektor Zespołu Szkół w Pisanicy
3 Ewa Rak Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Kalinowo
4 Anna Golub Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Kalinowo
5 Renata Baturo Pedagog Szkoły Podstawowej w Kalinowie
6 Joanna Wiśniewska Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej Kalinowo
7 Leontyna Kraszewska Dyrektor Szkoły Podstawowej w Sypitkach
8 Albert Interewicz  Proboszcz Parafii Kalinowo
9 Robert Borkowski Dzielnicowy Rewiru Dzielnicowych w Kalinowie
10 Krzysztof Baturo Kierownik Rewiru Dzielnicowych w Kalinowie
11 Andrzej Pieńczykowski Z-ca Dyrektora Szkoły Podstawowej w Kalinowie
12 Zdzisław Kobierecki Dyrektor Gimnazjum w Kalinowie
13 Izabela Truszyńska Pedagog Gimnazjum w Kalinowie
14 Andrzej Zyskowski Dyrektor Szkoły Podstawowej w Borzymach
15 Bukowska Maria Sołtys Koleśniki
16 Jadwiga Marcinowska prezes Stowarzyszenia „Kalina” w Kalinowie
17 Mariola Laura Majewska mieszkanka  Piętek
18 Danuta Kuczyńska mieszkaniec Koleśnik
19 Anna Sawicka Urząd Gminy Kalinowo
20 Mirosław Kwapisz Urząd Gminy Kalinowo
21 Kowalczyk Teresa Mieszkanka Pisanicy,
22 Renata Zawistowska Mieszkanka Makosiej
23 Elżbieta Pawłowska Stowarzyszenie Wokół Sypitek
24 Marta Gwiazdowska Mieszkanka Kalinowa
25 Beata Jankowska Przedsiębiorca Kalinowo
26 Wojciech Wrona Dyrektor GOK Kalinowo i WDK Pisanica
27 Seweryn Żaworonek Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Olsztynie
28 Grażyna Dziadowicz- Kulka

 

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Olsztynie
29 Tomasz Igielski

 

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Olsztynie

 

Moderator prac nad Strategią – Marek Jurzyński

Inspektor

Regionalny Ośrodek Polityki Społecznej w Olsztynie

 

Spis tabel

 

Tabela 1. Stan ludności Gminy Kalinowo w latach 2008 – 2011………………………..

 

Tabela 2. Stan ludności Gminy Kalinowo w latach 2008-2011 z uwzględnieniem płci

 

Tabela 3. Bezrobotni w Gminie Kalinowo w latach 2008-2011…………………………

 

Tabela 4.  Zarejestrowani bezrobotni w Gminie Kalinowo w latach 2008-2011……….

 

Tabela 5. Pomoc udzielona przez GOPS w Kalinowie z tytułu bezrobocia w latach 2008-2011

 

Tabela 6. Udzielone przez GOPS w Kalinowie świadczenia z zakresu bezrobocia – zadania własne……………………………….……………………………………………

 

Tabela 7. Zadania własne – posiłek dla dzieci i młodzieży w okresie nauki w szkole…

 

Tabela 8. Pomoc przyznana przez GOPS w Kalinowie w latach 2008-2011 z tytułu niepełnosprawności i długotrwałej choroby……………………………………….

 

Tabela 9. Pomoc udzielona przez GOPS w Kalinowie społeczności lokalnej z powodu alkoholizmu w latach 2008-2011…………………………………………………………

 

Tabela 10. Liczba rodzin objętych pomocą społeczną w latach 2008 – 2011……………

 

Tabela 11. Pomoc rodzinom przyznana w latach 2008 – 2011 z powodu bezradności
w sprawach opiekuńczo wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego…….

 

Tabela 12. Bezdomność jako powód przyznania pomocy społecznej……………………

 

Tabela 13. Przestępczość stwierdzona w Gminie Kalinowo w wybranych kategoriach w latach 2008 – 2011……………………………….……………………………….……….

 

Tabela 14. Trudności w przystosowaniu się do życia po opuszczeniu zakładu karnego jako powód przyznania pomocy społecznej……………………………….………………

 

 

Spis wykresów

 

Wykres 1.  Liczba uczniów w szkołach w latach 2008-2012

Wykres 2. Liczba osób dla których jedną z przyczyn przyznania pomocy było ubóstwo

 

Wykres 3. Liczba uczniów objętych dożywianiem w Gminie Kalinowo w latach 2008- 2011

 

 
 

 

 


[1] Misztal B. „Teoria socjologiczna a praktyka społeczna”, Towarzystwo Autorów i Wydaw. Prac Naukowych Universitas, Kraków 2002

[2] Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Kalinowo na lata 2004 – 2013

[3] Plan Rozwoju Lokalnego Gminy Kalinowo na lata 2004 – 2013

[4] Dz. U. Nr 123, poz. 776, z późn. zm.

[5] Ozon nr 34/05, Krzysztof Stańczyk, Nieśmiali sprawcy przemocy

[6] Maslow Abraham A.; Motywacja i osobowość; Warszawa : Instytut Wydawniczy Pax , 1990

[7] Ross Campbell: Twoje dziecko potrzebuje Ciebie; Kraków: Towarzystwo Krzewienia Etyki Chrześcijańskiej, 1990.

[8] Brejnak Wojciech; Kocham i wychowuję : poradnik dla rodziców i nauczycieli; Warszawa : Oficyna Wydaw.-Poligraficzna i Reklamowo-Handlowa Adam , 1993

[9] M.Grzywak-Kaczyńska „ Potrzeby psychiczne dzieci i ich zaspokajanie w środowisku rodzinnym”

[10] Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, art. 6 pkt.8)

[11]  M. Porowski, Bezdomność…, str. 434

[12] B. Hołys, Wiktymologia, Warszawa 1997, s. 396

[13] pl.wikipedia.org

Dane ogłoszonego aktu :

-rodzaj aktu                                                      Uchwała
-numer aktu                                                     XII/84/12
-organ wydający                                           Rada Gminy Kalinowo
-data aktu                                                         2012-02-28
-tytuł aktu                                                       w sprawie uchwalenia statutu Gminnego Ośrodka
                                                                              Pomocy Społecznej w Kalinowie

 

Miejsce ogłoszenia :

-Nazwa dziennika urzędowego            Dziennik Urzędowy Województwa
                                                                          Warmińsko- Mazurskiego

-Rocznik                                                         2012
-Pozycja                                                         1164
-Data ogłoszenia                                          30 marca 2012
          

STATUT

GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

W  KALINOWIE

 

Postanowienia ogólne

 

§ 1

  1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie, zwany dalej „Ośrodkiem” utworzony został na mocy Uchwały Nr XII/47/90 Gminnej Rady Narodowej w Kalinowie z dnia 28 lutego 1990r.

§ 2

  1. Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej w Kalinowie jest  jednostką organizacyjną Gminy Kalinowo.
  2. Obszarem działania Ośrodka jest teren Gminy Kalinowo
  3. Ośrodek ma swoją siedzibę w Kalinowie przy ul. Osiedlowej 2
  4. Ośrodek posługuje się pieczęcią nagłówkową o treści: Gminny Ośrodek Pomocy Społecznej

            19-314 Kalinowo,ul. Osiedlowa 2, tel.087 629 89 60,Regon 519462374, NIP 848-16-76-122

 

Zakres działania Ośrodka

§ 3

  1. Celem działania Ośrodka jest wspieranie osób i rodzin w wysiłkach zmierzających do zaspokojenie niezbędnych potrzeb i umożliwienie im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka.
  2. Ośrodek powinien w miarę możliwości doprowadzić do życiowego usamodzielniania się osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem, jak również zapobiegać powstawaniu nowych problemów społecznych rodzących zapotrzebowanie na świadczenia pomocy społecznej.

§ 4  

  1. Działalność w zakresie pomocy społecznej polega w szczególności na:

– przyznawaniu i wypłacaniu przewidzianych ustawą świadczeń;

– pracy socjalnej;

– prowadzeniu i rozwoju niezbędnej infrastruktury socjalnej;

– analizie i ocenie zjawisk rodzących zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej;

– realizacja zadań wynikających z rozeznanych potrzeb społecznych;

– rozwijaniu nowych form pomocy społecznej i samopomocy w ramach zidentyfikowanych

  potrzeb;

 

§ 5

  1. Ośrodek jest realizatorem zadań gminy z zakresu pomocy społecznej:

a) zadań własnych o charakterze obowiązkowym, w szczególności:

–      opracowanie i realizacja gminnej strategii rozwiązywania problemów społecznych ze szczególnym uwzględnieniem programów pomocy społecznej, profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych i innych, których celem jest integracja osób i rodzin z grup szczególnego ryzyka;

–      sporządzanie oceny w zakresie pomocy społecznej;

–      udzielanie schronienia, zapewnienie posiłku oraz niezbędnego ubrania osobom tego pozbawionym;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków okresowych;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków powstałych w wyniku zdarzenia losowego;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków na świadczenia zdrowotne osobom bezdomnym oraz innym osobom niemającym dochodu i możliwości uzyskania świadczeń na podstawie przepisów o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ;

–      przyznawanie zasiłków celowych w formie biletu kredytowego;

–      opłacanie składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe za osobę, która zrezygnuje z zatrudnienia w związku z koniecznością sprawowania bezpośredniej, osobistej opieki nad długotrwale lub ciężko chorym członkiem rodziny oraz wspólnie niezamieszkującymi matką, ojcem lub rodzeństwem;

–      praca socjalna;

–      organizowanie i świadczenie usług opiekuńczych, w tym specjalistycznych, w miejscu zamieszkania z wyłączeniem specjalistycznych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

–      prowadzenie i zapewnienie miejsc w placówkach opiekuńczo-wychowawczych wsparcia dziennego lub mieszkaniach chronionych;

–      tworzenie gminnego systemu profilaktyki i opieki nad dzieckiem i rodziną;

–      dożywianie dzieci;

–      sprawienie pogrzebu, w tym osobom bezdomnym;

–      kierowanie do domu pomocy społecznej i ponoszenie odpłatności za pobyt mieszkańca gminy w tym domu;

–      pomoc osobom mającym trudności w przystosowaniu się do życia po zwolnieniu z zakładu karnego;

–      sporządzanie sprawozdawczości oraz przekazywanie jej właściwemu wojewodzie, również w formie dokumentu elektronicznego, z zastosowaniem systemu teleinformatycznego;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków stałych;

–      opłacanie składek na ubezpieczenie zdrowotne określonych w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w NFZ;

b) zadań własnych gminy, w szczególności:

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków specjalnych celowych;

–      przyznawanie i wypłacanie pomocy na ekonomiczne usamodzielnienie w formie zasiłków, pożyczek oraz pomocy w naturze;

–      prowadzenie i zapewnienie miejsc w domach pomocy społecznej i ośrodkach wsparcia o zasięgu gminnym oraz kierowanie do nich osób wymagających opieki;

–      podejmowanie innych zadań z zakresu pomocy społecznej wynikających z rozeznanych potrzeb gminy, w tym tworzenie i realizacja programów osłonowych;

–      współpraca z powiatowym urzędem pracy w zakresie upowszechniania ofert pracy oraz informacji o wolnych miejscach pracy, upowszechniania informacji o usługach poradnictwa zawodowego i o szkoleniach;

c) zadań zleconych z zakresu administracji rządowej realizowane przez gminę:

–      organizowanie i świadczenie specjalistycznych usług opiekuńczych w miejscu

      zamieszkania dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych na pokrycie wydatków związanych z klęską żywiołową lub ekologiczną;

–      prowadzenie i rozwój infrastruktury środowiskowych domów samopomocy dla osób z zaburzeniami psychicznymi;

–      realizacja zadań wynikających z rządowych programów pomocy społecznej, mających na celu ochronę poziomu życia osób, rodzin i grup społecznych oraz rozwój specjalistycznego wsparcia;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych,a także udzielanie schronienia, posiłku oraz niezbędnego ubrania cudzoziemcom, o których mowa w art. 5a  ustawy o pomocy społecznej;

–      przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych, a także udzielanie schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania cudzoziemcom, którzy uzyskali zgodę na pobyt tolerowany na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;

–      wypłacanie wynagrodzenia za sprawowanie opieki;

§ 6 

W realizacji zadań z zakresu pomocy społecznej Ośrodek współpracuje na zasadzie partnerstwa z organizacjami społecznymi i pozarządowymi, Kościołem Katolickim, innymi kościołami, związkami wyznaniowymi oraz osobami fizycznymi i prawnymi;

§ 7

Ośrodek Pomocy Społecznej realizuje zadania określone ustawą o świadczeniach rodzinnych w zakresie ustalania prawa do zasiłku, przyznawania i wypłacania świadczeń rodzinnych .

§ 8

Ośrodek Pomocy Społecznej realizuje zadania określone ustawą o pomocy osobom uprawnionym do alimentów w zakresie:

–      ustalania prawa, przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;

–      podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych oraz prowadzenia postępowań w sprawach dłużników alimentacyjnych;

–      przekazywania do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego – na zasadach określonych w ustawie o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

 § 9 

Ośrodek Pomocy Społecznej podejmuje czynności związane z egzekucją nienależnie pobranych świadczeń z zakresu ustawy o pomocy społecznej, ustawy o świadczeniach rodzinnych i egzekucji wynikającej z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów.

 

 § 10 

Ośrodek Pomocy Społecznej jest realizatorem zadań określonych ustawą o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej do prowadzenia postępowań w sprawach z zakresu wspierania rodzinyoraz wydawania w tych sprawach decyzji.   

 § 11

Ośrodek Pomocy Społecznej zapewnia obsługę organizacyjno-techniczną zespołu interdyscyplinarnego.

 

 § 12 

Ośrodek Pomocy Społecznej przy realizacji zadań statutowych współpracuje z innymi jednostkami organizacyjnymi gminy, innymi jednostkami pomocy społecznej, administracją rządową i samorządową, sądami i innymi podmiotami realizującymi zadania z zakresu działania Ośrodka.

 

Organizacja i zarządzanie Ośrodkiem

 § 13

  1. Ośrodkiem kieruje Kierownik, którego zatrudnia i zwalnia Wójt;
  2. Kierownik działa na podstawie niniejszego statutu oraz w granicach upoważnień i pełnomocnictw udzielonych przez Wójta;
  3. Kierownik jest odpowiedzialny za właściwe funkcjonowanie Ośrodka, za właściwą organizację pracy, kontrolę realizacji zadań, zarządza jednostką zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i Statutem;
  4. Kierownik Ośrodka otrzymuje upoważnienie do wydawania decyzji administracyjnych z zakresu pomocy społecznej, ubezpieczeń zdrowotnych oraz świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej. Upoważnienie o którym mowa  może być udzielone innej osobie na wniosek Kierownika Ośrodka;
  5. Kierownik Ośrodka jest przełożonym wszystkich pracowników zatrudnionych w Ośrodku.

 § 14

Szczegółową strukturę organizacyjną Ośrodka i zakres czynności na stanowiskach pracy określa Kierownik w regulaminie organizacyjnym.

 

 § 15

Kierownik Ośrodka składa Radzie Gminy coroczne sprawozdanie z działalności Ośrodka oraz przedstawia potrzeby w zakresie pomocy społecznej.

 

Gospodarka finansowa

§ 16 

  1. Ośrodek jest jednostką budżetową Gminy i prowadzi gospodarkę finansową w oparciu o przepisy ustawy o finansach publicznych.
  2. Podstawą gospodarki finansowej Ośrodka jest roczny plan finansowy obejmujący dochody i wydatki- zgodnie z uchwałą budżetową Gminy
  3. Ośrodek prowadzi rachunkowość zgodnie z obowiązującymi przepisami i sporządza na ich podstawie sprawozdawczość finansową.
  4. Ośrodek zatrudnia Głównego Księgowego, zapewniającego obsługę finansową.

 

 

§ 17

Środki finansowe na prowadzenie Ośrodka zapewniają:

  1. Wojewoda Warmińsko-Mazurski na zadania zlecone Gminie;
  2. Rada Gminy Kalinowo na zadania własne Gminy

 

Nadzór i kontrola

 

§ 18

 

  1. Bezpośredni nadzór i kontrolę nad działalnością Ośrodka sprawuje Wójt.
  2. Nadzór nad działalnością Ośrodka w zakresie realizacji zadań zleconych sprawuje Wojewoda Warmińsko-Mazurski.

 

Postanowienia końcowe

 

§ 19

 

Zmiana Statutu następuje w drodze uchwały Rady Gminy Kalinowo

 

 

 

                                                                

                                                                                    Załącznik do

                                                                                                             Zarządzenia                   

                                                                                            Kierownika   Gminnego Ośrodka

                                                                    Pomocy Społecznej w   Kalinowie
                                                                                  z dnia 30.03.2012

 

 

 

REGULAMIN ORGANIZACYJNY

GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ

 W KALINOWIE

 

Rozdział I

Postanowienia Ogólne 

 § 1

Regulamin organizacyjny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie zwany dalej „regulaminem” określa szczegółową strukturę organizacyjną Ośrodka, zakres czynności na poszczególnych stanowiskach pracy oraz szczegółowy zakres zadań, uprawnień i obowiązków pracowników w nim zatrudnionych.

 § 2

  1. Zakres działania Ośrodka określa Statut Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie.
  2. Organizację i porządek pracy oraz związane z tym prawa i obowiązki Pracodawcy i pracowników określa Regulamin pracy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie.
  3. Wymagania kwalifikacyjne pracowników oraz warunki wynagradzania za pracę i przyznawania innych świadczeń związanych z pracą ustala Regulamin wynagradzania pracowników Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie.

 

Rozdział II

Struktura organizacyjna Ośrodka

 

 § 3

W skład Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie zwanej dalej „Ośrodkiem” wchodzą niżej wymienione samodzielne stanowiska pracy:

 

  1. Kierownik
  2. Główny księgowy
  3. Pracownik socjalny
  4. Specjalista pracy socjalnej
  5. Pracownik socjalny POKL
  6. Inspektor d/s płac i świadczeń rodzinnych
  7. Inspektor d/s funduszu alimentacyjnego
  8. Młodszy opiekun w OPS

 

 § 4

Schemat Organizacyjny Ośrodka przedstawia Załącznik nr 1 do niniejszego regulaminu

Rozdział III

Zasady organizacji pracy

 § 5

W Ośrodku obowiązuje zasada jednoosobowego kierownictwa, zgodnie z którą każdy pracownik podlega bezpośrednio Kierownikowi, od którego otrzymuje polecenia służbowe i przed którym jest odpowiedzialny za wykonywanie powierzonych mu zadań.

 § 6

Kierownik ustala zakres czynności na poszczególnych stanowiskach pracy i indywidualne zakresy obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności poszczególnych pracowników.

 § 7

Pracownicy zobowiązani są do współpracy i współdziałania w celu realizacji zadań, w szczególności w zakresie wymiany informacji i wzajemnych konsultacji.

 § 8

Na okres nieobecności pracowników, ich zastępców wyznacza kierownik Ośrodka.

 § 9 

W razie nieobecności Kierownika Ośrodka zastępuje go Główny Księgowy Ośrodka.

 

Rozdział IV

Zasady załatwiania spraw i podpisywania pism 

 § 10

  1. Pracownicy są odpowiedzialni za merytoryczne załatwienie sprawy, zgodnie z interesem Ośrodka i interesem społecznym oraz obowiązującymi przepisami.
  2. Pracownicy odpowiadają za właściwą, prawidłową i terminową realizację zadań określonych w zakresie obowiązków.
  3. Przy załatwianiu indywidualnych spraw klientów Ośrodka pracownicy zobowiązani są do:

–      udzielania informacji niezbędnych przy załatwianiu danej sprawy i wyjaśnieniu treści obowiązujących przepisów

–      informowania zainteresowanych o stanie załatwienia sprawy

–      powiadomienia o przedłużeniu terminu rozstrzygnięcia sprawy

 § 11

  1. Wszelka korespondencja wpływająca do Ośrodka jest rejestrowana w rejestrze korespondencji
  2. Pisma wychodzące na zewnątrz są podpisywane przez Kierownika Ośrodka, a egzemplarz pozostający w Ośrodku także przez pracownika merytorycznego, opracowującego daną sprawę.
  3. Decyzje administracyjne są wydawane na podstawie upoważnień określonych w przepisach szczegółowych
  4. Do podpisu wyłącznie przez kierownika Ośrodka zastrzeżone są następujące dokumenty:

a) zarządzenia wewnętrzne

b) decyzje w sprawach osobowych wszystkich pracowników

c) sprawozdania finansowe Ośrodka

d) korespondencja wychodząca, z wyjątkiem korespondencji, do podpisywania której

    Kierownik Ośrodka upoważnił innych pracowników

e) inne sprawozdania na których wymagany jest podpis Kierownika

           W czasie nieobecności Kierownika lub w innych uzasadnionych przypadkach dokumenty wymienione w punkcie: c, d, e, podpisuje osoba zastępująca Kierownika.

 

Rozdział V

Zakres obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności pracowników 

 § 12 

Pracownicy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie w wykonywaniu swoich obowiązków i zadań działają na podstawie i w granicach prawa i obowiązani są do jego ścisłego przestrzegania.

 

 § 13

Do podstawowych obowiązków wszystkich pracowników należy:

  1. Wykonywanie obowiązków służbowych zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony danych osobowych oraz innymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  2. przestrzeganie Regulaminu pracy Ośrodka, porządku i dyscypliny pracy
  3. rzetelności i terminowości realizacji powierzonych zadań
  4. przestrzeganie tajemnicy służbowej
  5. zabezpieczanie akt, dokumentów służbowych i pieczątek
  6. przestrzeganie przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych
  7. ochrona mienia Ośrodka
  8. doskonalenie własnych umiejętności, stałe uzupełnianie wiedzy w celu należytego wykonywania obowiązków i podnoszenia kwalifikacji zawodowych
  9. informowanie przełożonego o wszelkich zauważalnych nieprawidłowościach wynikających z wykonywanych zadań
  10. wykazywanie właściwego stosunku do klientów Ośrodka, przełożonych i współpracowników

 § 14

Do podstawowych uprawnień wszystkich pracowników należy:

  1. kontaktowanie się z innymi pracownikami w sprawach objętych zakresem zadań
  2. odwoływanie się od decyzji i poleceń przełożonego jeżeli są one sprzeczne z aktualnymi przepisami lub interesem Ośrodka
  3. informowanie przełożonego o trudnościach uniemożliwiających wykonanie zadań lub poleceń służbowych
  4. pozostałe uprawnienia wynikają z Kodeksu pracy i Regulaminu pracy Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie

 § 15

Pracownicy są odpowiedzialni w szczególności za:

  1. inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć organizacyjnych w celu zapewnienia właściwej i terminowej realizacji zadań
  2. opracowanie prognoz, analiz oraz sprawozdań w zakresie prowadzonych spraw
  3. współudział w opracowywaniu projektu budżetu w części dotyczącej działania swojego stanowiska pracy
  4. terminowe wykonywanie zadań i ścisłe przestrzeganie przepisów wynikających z ustaw o ochronie danych osobowych, ochronie informacji niejawnych, o dostępie do informacji publicznej i innych realizowanych na poszczególnych stanowiskach pracy
  5. kompletowanie i aktualizowanie aktów prawnych dotyczących wykonywanych czynności

 

Rozdział VI

Zakres obowiązków i odpowiedzialności Kierownika Ośrodka

i Głównego księgowego Ośrodka

 

Zakres obowiązków i odpowiedzialności Kierownika Ośrodka

 § 16

Do podstawowych obowiązków i odpowiedzialności Kierownika Ośrodka należy w szczególności:

  1. zarządzanie, nadzorowanie i kierowanie pracą Ośrodka i podległych pracowników
  2. nadzorowanie realizacji zadań określonych w Statucie Ośrodka
  3. wykonywanie uprawnień pracodawcy wobec pracowników Ośrodka i dokonywanie wszelkich czynności z zakresu prawa pracy
  4. wydawanie zarządzeń wewnętrznych, instrukcji i poleceń służbowych w sprawach dotyczących pracy i funkcjonowania Ośrodka
  5. zarządzanie mieniem Ośrodka
  6. reprezentowanie Ośrodka na zewnątrz
  7. prowadzenie kontroli wewnętrznej
  8. dokonywanie okresowych ocen pracowników
  9. wydawanie decyzji administracyjnych na podstawie udzielonych upoważnień przez Wójta Gminy Kalinowo
  10. zatwierdzanie do wypłaty dokumentów finansowo-księgowych
  11. nadzorowanie realizacji budżetu przy uwzględnieniu przepisów ustawy o finansach publicznych
  12. nadzorowanie przestrzegania dyscypliny finansów publicznych w Ośrodku
  13. zabezpieczanie przestrzegania porządku i dyscypliny pracy oraz nadzór nad przestrzeganie przepisów przeciwpożarowych i bezpieczeństwa oraz higieny pracy
  14. przygotowywanie projektów aktów prawnych wydawanych przez Radę Gminy w Kalinowie oraz Wójta Kalinowa, dotyczących funkcjonowania i realizacji zadań Ośrodka
  15. składanie Radzie Gminy Kalinowo corocznych sprawozdań z działalności Ośrodka oraz przedstawianie potrzeb w tym zakresie.

 

Zakres obowiązków i odpowiedzialności Głównego księgowego Ośrodka

 § 17

 

Do podstawowych obowiązków i odpowiedzialności Głównego księgowego należy w szczególności:

  1. prowadzenie rachunkowości Ośrodka oraz całości spraw związanych z zobowiązaniami podatkowymi, ubezpieczeniami i płacami
  2. wykonywanie dyspozycji środkami pieniężnymi
  3. dokonywanie wstępnej kontroli:
  • zgodności operacji gospodarczych i finansowych z planem finansowym
  • kompletności i rzetelności dokumentów dotyczących operacji gospodarczych i finansowych
  1. sporządzanie sprawozdań finansowych, rocznego bilansu, rachunku zysków i strat, zestawienia zmian w funduszu jednostki oraz planu budżetowego, a także dokonywanie niezbędnych zmian w planie i czuwanie nad nieprzekroczeniem wydatków w paragrafach oraz zapewnienie wypłacalności wobec kontrahentów
  2. terminowe informowanie organu prowadzącego o brakach w budżecie
  3. występowanie do organów prowadzących z zapotrzebowaniem na środki finansowe oraz przygotowywanie do uchwał zmian w budżecie.
  4. opracowywanie projektów zarządzeń Kierownika dotyczących spraw finansowych tj. zakładowego planu kont, inwentaryzacji, kontroli obiegu dokumentów księgowych i innych, zgodnie z obowiązującymi przepisami w zakresie finansów oraz przedkładanie do zatwierdzenia Kierownikowi Ośrodka
  5. przestrzeganie procedur kontroli zarządczej w zakresie spraw finansowo-księgowych
  6. prowadzenie ksiąg inwentaryzacyjnych oraz poprawne i terminowe rozliczanie inwentaryzacji składników majątku
  7. terminowe regulowanie wszystkich zobowiązań Ośrodka
  8. wypłata wynagrodzeń pracownikom Ośrodka
  9. wypłata świadczeń z pomocy społecznej, świadczeń rodzinnych i świadczeń z funduszu alimentacyjnego
  10. terminowe ściąganie należności i dochodzenie roszczeń spornych oraz spłaty zobowiązań
  11. współdziałanie z innymi pracownikami Ośrodka w celu prawidłowej realizacji zadań, które tego wymagają
  12. prowadzenie ewidencji środków trwałych i wyposażenia nadzór nad przestrzeganiem dyscypliny finansów publicznych w Ośrodku oraz dokonywanie bieżącej kontroli finansowej Ośrodka
  13. prowadzenie kontroli wewnętrznej w sprawach finansowo-księgowych Ośrodka
  14. współpraca z bankiem w zakresie obsługi Ośrodka
  15. bieżąca aktualizacja wiedzy, zaznajamianie się z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  16. wykonywanie innych poleceń służbowych Kierownika Ośrodka

 

Rozdział VII

Zakres czynności pracownika socjalnego

 

 § 18

 

Do zadań pracownika socjalnego  i specjalisty pracy socjalnej  należy w szczególności:

  1. praca socjalna,
  2. dokonywanie analizy i oceny zjawisk, które powodują zapotrzebowanie na świadczenia z pomocy społecznej oraz kwalifikowanie do uzyskania tych świadczeń,
  3. udzielanie informacji, wskazówek i pomocy w zakresie rozwiązywania spraw życiowych osobom, które dzięki tej pomocy będą zdolne samodzielnie rozwiązywać problemy będące przyczyną trudnej sytuacji życiowej, skuteczne posługiwanie się przepisami prawa w realizacji tych zadań,
  4. pomoc w uzyskaniu dla osób będących w trudnej sytuacji życiowej poradnictwa dotyczącego możliwości rozwiązywania problemów i udzielania pomocy przez właściwe instytucje państwowe, samorządowe i organizacje pozarządowe oraz wspieranie w uzyskiwaniu pomoc
  5. udzielanie pomocy zgodnie z zasadami etyki zawodowej,
  6. pobudzanie społecznej aktywności i inspirowanie działań samopomocowych w zaspokajaniu niezbędnych potrzeb życiowych osób, rodzin grup i środowisk społecznych
  7. współpraca i współdziałanie z innymi specjalistami w celu przeciwdziałania i ograniczania patologii i skutków negatywnych zjawisk społecznych, łagodzenie skutków ubóstwa ,
  8. inicjowanie nowych form pomocy osobom i rodzinom mającym trudna sytuację życiową oraz inspirowanie powołania instytucji świadczących usługi służące poprawie sytuacji takich osób i rodzin,
  9. wprowadzanie danych do systemu komputerowego świadczeniobiorców
  10. współuczestniczenie w inspirowaniu, opracowaniu, wdrożeniu oraz rozwijaniu regionalnych i lokalnych programów pomocy społecznej ukierunkowanych na podniesienie jakości życia
  11. prowadzenie teczek rzeczowych świadczeniobiorców korzystających z pomocy ośrodka,
  12. wykonywanie innych czynności i zadań wynikających z ustawy o pomocy społecznej

 

 § 19

Przy wykonywaniu zadań pracownik socjalny jest zobowiązany :

 

  1. kierować się zasadami etyki zawodowej,
  2. kierować się zasadą dobra osób i rodzin, którym służy, poszanowania ich godności i prawa tych osób do samostanowienia,
  3. przeciwdziałać praktykom niehumanitarnym i dyskryminującym osobę, rodzinę lub grupę
  4. udzielać osobom zgłaszającym się pełnej informacji o przysługujących im świadczeniach i dostępnych formach pomocy
  5. zachować w tajemnicy informacje uzyskane w toku czynności zawodowych, także po ustaniu zatrudnienia, chyba że działa to przeciwko dobru osoby lub rodziny
  6. podnosić swoje kwalifikacje zawodowe poprzez udział w szkoleniach i samokształcenie

 

 § 20

Pracownik socjalny realizuje zadania poprzez:

  1. przeprowadzanie wywiadów środowiskowych, rozpoznanie i ustalanie potrzeb klientów oraz proponowanie optymalnej pomocy społecznej z uwzględnieniem możliwości Ośrodka
  2. zawieranie kontraktów z klientami Ośrodka, bieżące monitorowanie realizacji kontraktów oraz egzekwowanie zawartych ustaleń
  3. prowadzenie postępowania, w tym administracyjnego w zakresie świadczeń z pomocy społecznej
  4. weryfikację i aktualizację świadczeń długoterminowych
  5. terminowe informowanie inspektora d/s płac i świadczeń rodzinnych o konieczności zgłoszenia lub wyrejestrowania świadczeniobiorców z ubezpieczenia zdrowotnego i ubezpieczenia społecznego
  6. współpraca z Głównym księgowym w zakresie:

– należności za świadczone usługi opiekuńcze

– nienależnie pobranych świadczeń z pomocy społecznej

– planowania środków na wypłaty zasiłków z pomocy społecznej

  1. wprowadzanie danych z wywiadów oraz innych informacji do programu komputerowego, obsługującego świadczenia z pomocy społecznej
  2. opracowywanie wniosków dotyczących problemów socjalnych
  3. opracowywanie planu potrzeb w zakresie pomocy społecznej
  4. kompletowanie i przesyłanie wniosków o umieszczenie klientów w Domach Pomocy Społecznej
  5. współpracę z placówkami służby zdrowia, placówkami oświaty, pedagogiem szkolnym, innymi jednostkami pomocy społecznej, Gminną Komisją Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, kuratorami sądowymi i społecznymi, Powiatowym Zespołem d/s Orzekania o Niepełnosprawności, policją i organizacjami pozarządowymi w zakresie niezbędnym do realizacji zadań,
  6. prowadzenie rejestru osób korzystających z pomocy społecznej
  7. prowadzenie wszelkiej niezbędnej  na stanowisku pracy dokumentacji oraz akt klientów Ośrodka
  8. prowadzenie dokumentacji pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami i wytycznymi oraz zaleceniami kierownika Ośrodka
  9. sporządzanie list wypłat świadczeń z pomocy społecznej
  10. przygotowywanie projektów decyzji, postanowień oraz wszelkich innych pism w zakresie świadczeń z pomocy społecznej
  11. prowadzenie dokumentacji związanej z usługami opiekuńczymi, w tym :ustalanie grafików pracy opiekunek, rozliczanie kart pracy opiekunek, ustalanie odpłatności za wykonywane usługi u poszczególnych podopiecznych
  12. nadzór i kontrolowanie w domu podopiecznych jakości usług wykonywanych przez opiekunki
  13. prowadzenie dokumentacji związanej z przyjmowaniem i rozliczaniem artykułów żywnościowych i innych przeznaczonych dla podopiecznych Ośrodka
  14. bieżąca aktualizacja wiedzy, zaznajamianie się z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  15. wykonywanie innych poleceń służbowych Kierownika Ośrodka

Zakres czynności pracownika socjalnego zatrudnionego w ramach projektu POKL 

 § 21

Do zadań pracownika socjalnego zatrudnionego w ramach projektu POKL należy w szczególności:

  1. prawidłowe i terminowe wykonywanie zadań wynikających z programów przyjętych do realizacji przez Ośrodek
  2. utrzymywanie stałego kontaktu z grupą beneficjentów, biorących udział w projekcie
  3. przeprowadzanie wywiadów środowiskowych, rozpoznawanie i ustalanie potrzeb klientów oraz proponowanie optymalnej pomocy społecznej z uwzględnieniem możliwości Ośrodka
  4. bieżące monitorowanie realizacji kontraktów socjalnych oraz egzekwowanie zawartych ustaleń a także współpraca z innymi pracownikami socjalnymi w tym zakresie
  5. terminowe informowanie inspektora d/s płac i świadczeń rodzinnych o konieczności zgłoszenia lub wyrejestrowania świadczeniobiorców do ubezpieczenia zdrowotnego
  6. organizacja poszczególnych działań projektowych oraz czuwanie nad zapewnieniem pełnej frekwencji ze strony beneficjentów w czasie trwania działań , szkoleń , kursów itp.
  7. wprowadzanie danych do Formularza PEFS 2007 i ich aktualizowanie
  8. prowadzenie wszelkiej niezbędnej na stanowisku pracy dokumentacji oraz akt beneficjentów projektu POKL
  9. przygotowywanie pism w zakresie realizacji działań projektowych
  10. bieżąca aktualizacja wiedzy, zaznajamianie się z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  11. wykonywanie innych poleceń służbowych Kierownika Ośrodka

 

 § 22

Zakres czynności inspektora d/s płac i świadczeń rodzinnych

Do zadań inspektora w zakresie świadczeń rodzinnych należy:

  1. przyjmowanie wniosków i ustalenie prawa do świadczeń rodzinny
  2. udzielanie informacji dotyczących świadczeń rodzinnych
  3. przygotowywanie projektów decyzji, postanowień oraz wszelkich innych pism w zakresie świadczeń rodzinnych
  4. prowadzenia postępowania, w tym administracyjnego w zakresie świadczeń rodzinnych
  5. sporządzanie list wypłat świadczeń rodzinnych (w tym należnych składek na ubezpieczenie emerytalno-rentowe i ubezpieczenie zdrowotne)
  6. zgłaszanie osób do ubezpieczeń społecznych i zdrowotnych na podstawie obowiązujących przepisów
  7. terminowe przygotowywanie i wysyłanie  sprawozdań z realizacji świadczeń rodzinnych, w tym także w formie elektronicznej,
  8. prowadzenie teczek rzeczowych świadczeniobiorców zgodnie z jednolitym wykazem akt
  9. wprowadzanie do systemów informatycznych danych niezbędnych do wydawania decyzji w sprawach ustalenia prawa do świadczeń rodzinnych
  10. prowadzenie rejestru wpływu wniosków o przyznanie świadczeń rodzinnych
  11. bieżąca aktualizacja wiedzy, zaznajamianie się z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  12. wykonywanie innych poleceń służbowych Kierownika Ośrodka.

 

Do zadań inspektora w zakresie płac należy:

  1. sporządzanie list płac pracownikom zatrudnionym w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej
  2. wprowadzanie danych do programu „Płatnik”
  3. sporządzanie list wypłat zasiłków stałych
  4. prowadzenie dokumentacji czasu pracy zgodnie z obowiązującymi przepisami, w tym rocznych kart ewidencji czasu pracy pracowników
  5. terminowe przygotowywanie danych do GUS z zakresu zatrudnienia i czasu pracy
  6. terminowe sporządzanie i elektroniczne przekazywanie sprawozdań do GUS
  7. prowadzenie dokumentacji dla potrzeb rozliczania się z Urzędem Skarbowym, ZUS-em, w tym elektroniczne przesyłanie danych oraz wysyłanie przelewów
  8. wykonywanie innych poleceń służbowych Kierownika Ośrodka

  

 § 23 

Zakres czynności inspektora d/s funduszu alimentacyjnego

 

Do zadań inspektora d/s funduszu alimentacyjnego należy w szczególności :

  1. przyjmowanie wniosków o wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego i świadczeń rodzinnych,
  2. prowadzenie rejestru wpływu wniosków,
  3. ustalanie dochodu osób ubiegających się o wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz świadczeń rodzinnych,
  4. przeprowadzanie wywiadu alimentacyjnego oraz odbieranie oświadczeń majątkowych zgodnie z udzielonym upoważnieniem przez organ właściwy
  5. prowadzenie teczek rzeczowych świadczeniobiorców funduszu alimentacyjnego oraz prowadzenie dokumentacji wobec dłużników alimentacyjnych
  6. wprowadzanie danych z wniosków do aplikacji programu obsługującego fundusz alimentacyjny
  7. przygotowywanie projektów decyzji o wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz postanowień i wszelkich innych pism w zakresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz rozliczania dłużników alimentacyjnych
  8. potwierdzanie dokumentów przyjmowanych i wydawanych interesantom „za zgodność z oryginałem”
  9. ewidencjonowanie i rozliczanie kwot z tytułu nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz zwrotu przez dłużnika alimentacyjnego należności z tytułu otrzymanych przez osobę uprawnioną świadczeń z funduszu alimentacyjnego
  10. współpraca z Głównym księgowym w zakresie niezbędnym do wystawienia upomnienia i tytułu wykonawczego w przypadku niedotrzymania terminu zwrotu należności od dłużników alimentacyjnych i osób, które nienależnie pobrały świadczenia z funduszu alimentacyjnego
  11. terminowe przygotowanie i wysyłanie sprawozdań, w tym także w formie elektronicznej w zakresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz działań podejmowanych wobec dłużników alimentacyjnych
  12. działanie zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa i przestrzeganie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i innych ustaw
  13. współpraca z innymi ośrodkami pomocy społecznej, sądami, urzędami, instytucjami i organami prowadzącymi postępowanie egzekucyjne wobec dłużników alimentacyjnych
  14. prowadzenie rejestru dłużników alimentacyjnych wraz z kwotami ich zadłużeń oraz należnych odsetek w rozbiciu na procentowym dla budżetu państwa oraz budżetów organów właściwych wierzyciela i dłużnika
  15. przekazywanie wykazu należnych kwot głównemu księgowemu jednostki celem dokonania przelewu na odpowiednie konta
  16. prowadzenie ewidencji wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego, dokonywanie aktualizacji kwot wypłaconych , naliczanie należnych odsetek i przekazywanie wykazu głównemu księgowemu jednostki,
  17. egzekucja nienależnie pobranych świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
  18. sporządzanie list wypłat świadczeń z funduszu alimentacyjnego
  19. prowadzenie strony internetowej Ośrodka
  20. bieżąca aktualizacja wiedzy, zaznajamianie się z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  21. wykonywanie innych czynności i zadań wynikających z ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów zleconych przez Kierownika

 § 24

Zakres czynności młodszego opiekuna w ośrodku pomocy społecznej

 

Do zadań opiekuna w ośrodku pomocy społecznej należy w szczególności:

  1. utrzymywanie pokoju podopiecznego w porządku i czystości, a w przypadku mieszkania – tych pomieszczeń, z których bezpośrednio korzysta osoba objęta usługami opiekuńczymi
  2. pościelenie łóżka oraz zmiana bielizny pościelowej
  3. mycie i ubieranie osoby niepełnosprawnej fizycznie , pomoc przy załatwianiu potrzeb fizjologicznych oraz zapobieganie powstawaniu odleżyn i odparzeń
  4. robienie zakupów spożywczych (lub innych niezbędnych) za pieniądze osoby otrzymującej usługi lub dostarczanie środków pomocy społecznej przeznaczonych jako świadczenia społeczne
  5. przygotowywanie posiłków (z uwzględnieniem diety zalecanej przez lekarza)
  6. karmienie osoby niepełnosprawnej oraz podawanie leków przepisanych przez lekarza
  7. przepieranie bielizny osobistej, lekkiej odzieży, ręczników, ścierek itp. w miejscu świadczenia usług
  8. dostarczanie opału z miejsca składowania i palenie w piecu (w miarę potrzeb)
  9. sprawowanie opieki nad podopiecznym w trakcie jego wizyty u lekarza
  10. współpraca z lekarzem rejonowym, pielęgniarką, pracownikiem socjalnymi
  11. załatwianie pilnych spraw bieżących (np. wezwania lekarza, pielęgniarki, dostarczenie leków, opłacanie rachunków za pieniądze podopiecznego, pomoc przy załatwianiu spraw urzędowych, itp.)
  12. powiadomienie Kierownika Ośrodka o ewentualnych potrzebach osoby pozostającej pod opieką
  13. towarzyszenie podopiecznemu w trakcie spacerów
  14. bieżąca aktualizacja wiedzy, zaznajamianie się z obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi czynności wykonywanych na stanowisku pracy
  15. wykonywanie innych poleceń służbowych Kierownika Ośrodka.

 

Rozdział VIII

 

Zasady obsługi interesantów

§ 25 

Ośrodek jest czynny w dni robocze od poniedziałku do piątku w godzinach od 7.00 do 15.00

§ 26 

Organizacja przyjmowania i rozstrzygania skarg i wniosków

  1. W sprawach skarg i wniosków interesantów przyjmuje Kierownik w poniedziałki w godzinach od 10.00 do 15.00
  2. Kierownik prowadzi rejestr skarg i wniosków wpływających do Ośrodka
  3. Zasady przyjmowania i rozpatrywania skarg i wniosków regulują przepisy szczegółowe

 

Rozdział IX

Organizacja działalności kontrolnej

§ 27 

System kontroli w Ośrodku obejmuje kontrolę zewnętrzną i wewnętrzną.

§ 28  

Kontrola zewnętrzna prowadzona jest przez służby do tego powołane na podstawie przepisów szczególnych.

 

§ 29

 Kontrolę wewnętrzną w Ośrodku sprawuje Kierownik Ośrodka

 

Rozdział X

Postanowienia końcowe

 

 § 30

Sprawy nieuregulowane Regulaminem dotyczące funkcjonowania Ośrodka ustala Kierownik w formie zarządzeń.

 § 31

Wszelkie zmiany niniejszego Regulaminu mogą być dokonane w trybie przewidzianym dla jego wprowadzenia.

 

 

                                                                                                                                   Załącznik Nr 1

                                                                                                                               do Regulaminu

                                                                                                                            Gminnego Ośrodka

                                                                                                    Pomocy Społecznej w Kalinowie

 

 

 SCHEMAT ORGANIZACYJNY GMINNEGO OŚRODKA POMOCY SPOŁECZNEJ W KALINOWIE

 

Kierownik

Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej           

 

   Główny księgowy   Pracownik Socjalny    Specjalista               Pracownik socjalny POKL
                                                                                      pracy socjalnej     

         

Inspektor d/s                                       Inspektor d/s  funduszu                Młodszy opiekun w OPS
płac i swiadczeń rodzinnych          alimentacyjnego          

 

 

                                                          

 

 

 

 

                                                          

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zarządzenie Nr 3/2012

Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie

z dnia  30 marca  2012

 

w sprawie wprowadzenia Regulaminu Organizacyjnego Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie

Na podstawie § 14 Statutu Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie przyjętego Uchwalą Nr XII/84/12 Rady Gminy Kalinowo z dnia 28 lutego 2012 roku ( Dz. Urz. Województwa Warmińsko – Mazurskiego z 2012r. poz. 1164) zarządzam co następuje:

§1

Przyjąć w nowym brzmieniu Regulamin Organizacyjny Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie do realizacji, zgodnie z załącznikiem do Zarządzenia.

§ 2

 

Traci moc Zarządzenie Nr 1/04 Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kalinowie z dnia 16 grudnia 2004r.

§ 3 

Zarządzenie wchodzi z dniem podpisania.

 

 

                                                                                                          Kierownik

                                                                                  Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej

                                                                                                          Kalinowie

Rejon I: obsługuje pracownik socjalny Marta Białogłowa
Czyńcze, Dudki, Grądzkie Ełckie, Kucze, Laski Małe, Laski Wielkie, Lisewo, Łoje, Makosieje, Mazurowo, Romanowo, Romoty, Ryczywół, Skrzypki, Stacze, Sypitki, Stożne.

Rejon II: obsługuje specjalista pracy socjalnej Joanna Wiśniewska
Dorsze, Golubie, Golubka, Iwaśki, Mikołajki, Pisanica, Skomętno Wielkie, Zaborowo.

Rejon III: obsługuje specjalista pracy socjalnej Anna Golub
Kalinowo, Kile, Koleśniki, Milewo, Stare Cimochy, Turowo, Wierzbowo, Zanie, Zocie.

Rejon IV: obsługuje pracownik socjalny Tadeusz Wdowiak
Borzymy, Długie, Ginie, Jedrzejki, Krzyżewo, Kulesze, Marcinowo, Maże, Piętki, Prawdziska, Szczudły, Wysokie,

Kadra GOPS Kalinowo

Kierownik – Ewa Rak
Główna Księgowa – Bożena Purta
Inspektor d/s płac i świadczeń rodzinnych – Agata Abrycka
Inspektor d/s funduszu alimentacyjnego – Monika Suchańska
Specjalista pracy socjalnej – Anna Golub
Specjalista pracy socjalnej- Joanna Wiśniewska
Pracownik socjalny – Marta Białogłowa
Pracownik socjalny – Tadeusz Wdowiak
Młodszy opiekun w OPS – Teresa Łaskowska

Następna strona »